Archief: Nieuws / News 2023-2025
8 december 2025: Lieve Lezer / Dear reader, De Table Is Set ‘and winter is coming’ op 21 december gaat bij deze niet door. Die winter pakte mij halverwege de terugreis al helemaal in en ik ben allang blij dat ik zonder kleerscheuren de eindstreep heb gehaald. Dus waar was ik gebleven? / The Table Is Set ‘and winter is coming’ on December 21st is hereby cancelled. That winter had already completely taken hold of me halfway through the return trip, and I’m just glad I made it without any trouble to the finish line. So, where was I?

Alles dat er na de vorige nieuwsbrief van In Europa, Ermis! gebeurde was één lange aanloop richting het Wintertuin Festival om met Proefstation voor gevaarlijke mensen te vertellen over het voorgaande maar dan in de vorm van een mobiel restaurant (Nee, geen foodtruck!) En dus ook over Ermis in de hectiek van een Griekse keuken die handen te kort komt en een peetmoeder die al het theater van tafel probeerde te vegen om de gastarbeider zoveel mogelijk productie te laten draaien. Een situatie waarin ik amper de tijd had om naast café Ermis en het werk in de tegenovergelegen keuken van GAIA, in een oude verwaarloosde opslag, mijn nieuwe theaterrestaurant In Europa te openen. Terwijl ik toch echt nog inhoud moest maken voor het Proefstation maar waar immers bovenal eerst een ton pompoenen om aandacht vroeg. / Everything that happened after the previous newsletter of In Europa, Ermis! was one long haul to the Wintertuin Festival , where I’d be sharing the story of the previous edition with the Proefstation voor gevaarlijke mensen (Tasting Station for Dangerous People), but in the form of a mobile restaurant (no, not a food truck!). And so, I’d also be talking about Ermis amidst the chaos of a Greek kitchen shorthanded and a godmother trying to sweep all the theatrics off the table to allow the guest worker to maximize his production. A situation that left me barely enough time to open my new theater restaurant In Europa, in an old storage space, alongside Café Ermis and the work in the kitchen across the street at GAIA. While I still really had to create content for the Proefstation, and where, as you might remember, a ton of pumpkins were demanding my attention. Tijdens het opruimen, van de opslag, vond ik ook honderden splinternieuwe panty’s, waarvan ik er een paar gepast heb: het is leuk materiaal, licht opwindend zelfs en met panty’s kun je ook heel goed sap filteren (zoals je met condooms weer hele andere dingen kunt doen).

Uiteindelijk draaide het restaurant één middag en toen alleen als decor voor een fotoshoot van de vrouwen van Gaia en hun moeders; dat dan gelukkig nog wel. Verder had ik de gehele reis al meer verzameld voor de uiteindelijk 37 verschillende gerechten en drankjes die op de menukaart kwamen van het Proefstation. Met bij elk gerecht een vraag die reflecteerde op het achterliggende verhaal van de met mij gedeelde herstories en histories,en tegelijkertijd de besteller van dat moment bevraagt. / While clearing out the storage space, I found hundreds of brand-new pantyhose, of which I tried one on: it’s fun material, even a bit exciting, and pantyhose are also great for filtering juice (just as condoms can do entirely different things). The restaurant ended up operating for one afternoon, and then only as a backdrop for a photoshoot of the Gaia women and their mothers; thankfully, at least one accomplishment. Furthermore, during the entire trip, I had already collected more for the 37 different dishes and drinks that ultimately ended up on the Proefstation menu. Each dish came with a question that reflected on the underlying story of the herstories and histories I was told, while also questioning the customer of that serving.

Ik had wel een lange rit terug nodig om dit alles op zijn plek te laten vallen. Want met “kom de volgende keer maar met het vliegtuig, dan heb je meer tijd om te werken” en het gevoel dat ik ‘hoe harder ik werkte’ hoe harder ik werkte de grap van de gastarbeider zich tegen mij gekeerd. Het beviel mij dan ook uitstekend dat Gosho (nog zo’n gastarbeider en de man van mijn peetmoeder) voorstelde een dag eerder te vertrekken voor een bezoek aan zijn geboortestad Stara Zagora. Dus we gingen richten Bulgarije, aten bovenal Servisch en sliepen in het huis van zijn recent overleden moeder waar we onze zorgen bespraken over alles wat er gebeurd in Spilaio. Misschien ging ons gesprek over de gewaarwording dat we allemaal gevaarlijk omdat we allemaal onze eigen versie van het verhaal vertellen. Misschien bracht ons gesprek hem weer dichter bij hemzelf, ik voelde me in ieder geval even gezien. / It would take a long drive back to let it all sink in. Because with the “next time, come by plane, then you’ll have more time to work” and the feeling that “the harder I worked,” the harder I worked, the guest worker joke had turned on me. So I was delighted when Gosho (another guest worker and my godmother’s husband) suggested we leave a day early for a visit to his hometown of Stara Zagora. So we headed to Bulgaria, ate mostly Serbian food, and slept at his recently deceased mother’s house, where we discussed our concerns about everything happening in Spilaio. Perhaps our conversation was about the realization that we’re all dangerous because we all tell our own version of the story. Perhaps our conversation brought him closer to himself; at least for a moment, I felt seen.

Daarna volgde de rest van de terugweg waar ik, tot mijn eigen verbazing, regelmatig langs plekken reed waar ik in 2023 tijdens A Little Odyssey de andere kant op reed. Viel ik in herhaling terwijl ik dacht dat ik voorwaarts te gaan? Wederom negeerde ik als het even kon de snelwegen, weg uit de slipstream van de vrachtauto’s zo de mist in. Weer werd ik gepakt voor een uitstaande boete, nu één uit het voorjaar van 2024. Hopelijk mag de agent er van uit eten! Bij de Hongaren bijna hetzelfde: weer een slim camerasysteem, maar vooralsnog denk ik te zijn ontsnapt naar Oostenrijk via de kleinste grens overgang die ik ooit ben gepasseerd. / Then followed the rest of the return journey, where, to my own surprise, I regularly passed places I’d driven past the other way in 2023 during A Little Odyssey. Was I repeating myself while moving forward? Again, I ignored the highways whenever possible, from the slipstream into the fog. I got stopped again for an outstanding fine, this time from the spring of 2024. Hopefully, somebody can go out to diner! It’s almost the same with the Hungarians: another clever camera system, but for now, I think I escaped to Austria across the smallest border crossing I’ve ever passed. De dagen werden weer korter, mijn schaduw langer, de temperatuur vloog omlaag en ik ging glijdend door de sneeuw over voormalige Romeinse wegen, nog een keer over de Donau, door Dolni Vestonice (zie The Dawn of Everything: A New History of Humanity van antropoloog David Graeber en archeoloog David Wengrow) tot achter het mooie huis aan de Oslava van Tsjechische vrienden die mij evenals in 2023 hartelijk verwelkomen. / The days grew shorter again, while my shadow keeps lengthening, the temperature droppes and I glided through the snow on former Roman roads, once more across the Danube, passing through Dolni Vestonice (see The Dawn of Everything: A New History of Humanity by anthropologist David Graeber and archaeologist David Wengrow) to the beautiful house on the Oslava of Czech friends who, just as in 2023, welcomed me warmly.

Bijkomen vooral, want ik was inmiddels een verwarde chauffeur met allerlei gedachten over: dat ik Turks makkelijker vind, dat ik het met deze reizen nog nooit het imperialisme van Europa achter me heb gelaten, dat je moet vertrouwen op een Opel Service Station, dat die ene gestrekte arm nog geen politieke beweging was, dat je kunt zeggen dan mijn theater niet belangrijk is, dat ik dan kan zeggen dat het script nog niet af is, dat mijn workshop over consent mij bevalt en dat ik nog wel weer op tour wil door Europa. En hoe is het met Ermis? “Op reis zoek ik naar de spanning die tevens mijn last en mijn doel lijkt te zijn; de naam van mijn oude makker is Saturnus” (vrij naar Günter Grass, Aus dem Tagebuch eine Schnecke, 1972). / Mainly, recovering, because by now I was a confused driver, with all sorts of thoughts: that I find Turkish easier, that with these trips I’ve never left European imperialism behind, that you have to rely on an Opel service station, that that one outstretched arm isn’t yet a political movement, that you can say my theater isn’t important, that I can then say the script isn’t finished yet, that I like my workshop on consent, and that I’d like to tour Europe again. And how is Ermis doing? “When I travel, I look for the tension that seems to be both my burden and my fate; the name of my ancient friend is Saturn” (freely based on Günter Grass, From the Day Book of a Schnecke, 1972).

Twee dagen later na vertrek lieg ik, via de telefoon, tegen mijn vrienden dat de eerste kilometers prima gaan. Maar daarna ging alles toch nog voorspoedig, tapte ik nog ergens weer een jerrycan vol met bronwater, de menukaart kwam af en in Nijmegen op het festival kreeg ik makkelijk uitgelegd dat we allemaal gevaarlijke mensen zijn. En al die belezen mensen vonden de verwijzing naar Ursula Le Guin haar verhaal Dangerous People heel helder. Met Proefstation deed ik wat ik moest doen en de verhalen en gesprekken waren bepaald intiem en persoonlijk en er werd gegeten en gedronken / Two days later after leaving I lie on the phone to my friends that the first few kilometers were going fine. But after that, everything really went smoothly; I filled another jerrycan with spring water, the menu took shape, and at the festival in Nijmegen, it was quit easy to explain that we’re all dangerous people. And all the well-read people found the reference to Ursula Le Guin’s story Dangerous People very insightful. With the Proefstation I did what I was supposed to do, and the stories and conversations were decidedly intimate and personal, and there was food and drink:

Ik schonk een vrouw een glas Olympisch water, persoonlijk door Ermis aldaar gehaald. De vrouw die het bestelde deed het om de herinnering te vieren dat zij haar man daar op die berg ten huwelijk had gevraagd. En ik vroeg haar de bijbehorende vraag ‘wat wil je nog meer?’. Ze gaf aan meer dynamiek te willen, het leven nu was iets te ‘staccato’. Haar dochter, die toch liever Granaatappelprobeersel wilde, als het niet te veel alcohol bevatte, vond het opvallend dat haar moeder niet schroomde om uitgebreid te giechelen en heel eerlijk te antwoorden. Er kwam ook een vrouw langs die Saragli meenam voor haar man en de vraag voorgeschoteld kreeg: ‘Wat had je misschien toch nog moeten zeggen?’. Wouter, de jongeman die al een tijd ook in de bus zat, en ik begrepen dat er niets dan liefde was geweest voor haar recent overleden zoon. Wouter at intussen Poffert en antwoordde daarna hoe koken altijd belangrijk voor hem is geweest. / I poured a woman a glass of Olympic water, personally fetched by Ermis on the mountain slope. The woman who ordered it did so to commemorate the moment she had proposed to her husband on that mountain. And I asked her the accompanying question, “What more could you want?” She indicated she wanted more; life was a bit too staccato at the moment. Her daughter, who preferred Pomegranate probeersel as long as it wasn’t too strong, found it striking that her mother didn’t hesitate to giggle freely and answer very honestly. Another woman came by who ordered Saragli for her husband and was asked, “Is there maybe something you regret not saying?” Wouter, the young man who had also been on the bus for a while, and I understood that there had been nothing but love for her recently deceased son. Meanwhile, Wouter ate Poffert and replied to his question saying cooking had always been important to him.

Is koken en eten voor mij ook altijd belangrijk geweest? 28 jaar geleden was er een lolly in luxeverpakking, 24 jaar geleden een reizend soepcafé, 18 jaar geleden een groot landbouw en kunst project, 17 jaar geleden ontstonden er nog meer eetvoorstellingen met een tafel van 10 meter doorsnee, 11 jaar geleden een snertwestern met vrouwen in de hoofdrol, 6 jaar geleden ging ik in Wales uit eten met museale objecten, 4 jaar geleden Kook me, 3 jaar geleden was er het Lollystation en 2 jaar geleden begon ik te werken in de keuken van GAIA en nu kwam ik met 37 verschillende hapjes en drankjes op het Wintertuin Festival in Nijmegen aan. Als ik heel voorzichtig in de toekomst kijk dan zie ik een kookatlas liggen. Waar? “In de keuken, Ermis!”. Maar volgens mij zijn het de mensen waar het mij om gaat. / Is this cooking and food also that important to me? 28 years ago there was a nicely wrapped lollipop, 24 years ago a traveling soup café, 18 years ago a large agricultural and art project, 17 years ago more food performances around a table 10 meters in diameter, 11 years ago a pea soup western with women in the lead roles, 6 years ago in Wales I regularly went out to dine with museum objects, 4 years ago Kook me, 3 years ago there was the Lollypop Station, and 2 years ago I started working in the kitchen at GAIA, and now I’ve arrived at the Wintertuin Festival in Nijmegen with 37 different snacks and drinks. If I look very carefully into the future, I see a cooking atlas. Where? “In the kitchen, Ermis!”. But I think it is all about people that really interests me.
Iedereen weet dat het best pittig is om dit werk zonder subsidie te doen en ik ben juist daarom jullie, mijn steuntjes in de rug, mijn coproducenten, mijn collega’s in Griekenland en lezers ook veel dank verschuldigd omdat jullie wel de mogelijk blijven bieden om door te gaan. Dus richt ik me op de toekomst en laat ik eerlijk zijn: een heldere nieuwsbrief schrijven is al een hele opgave, laat staan met een griepje. / Everyone knows it’s quite challenging to do this work without funding, and that’s precisely why I owe a great deal of gratitude to you, my supporters, my co-producers, my co-workers in Greece and readers for continuing to offer me the opportunity to continue. So I’m focusing on the future, and let’s be honest: writing a clear newsletter is already a challenge for me, let alone with a flu.
Geniet van de winter en de lieve mensen om je heen! / Enjoy the winter and the lovely people around you!
Henry


15 november 2025, In Europa, Ermis! Ik wilde nog even zeggen dat ik op de terugweg nog op het Wintertuin Festival speel, kook en luister. En vast nog wat te vertellen heb (en te eten)! Het programma vind je hier/ I just wanted to mention that I’ll be playing, cooking, and listening at the Wintertuin Festival (and on my way home). And I’m sure I’ll have plenty to talk about (and eat) The program for the festival can be found here.
Hieronder hoe het ging, later volgt er meer (of vraag om een DM via proefme[at]landscapelabs.nl) / Below is how it went so far, more stories will follow at a later date (or ask for a DM via proefme[at]landscapelabs.nl)

2 november 2025, In Europa, Ermis! Eerst maar eens een paar weken terug in de tijd: Het afscheid van de lieve mensen in Frankrijk was prachtig, de tournee een droom. Ik reed door de Alpen en langs Turijn waar alles vaag en mistig was en de lucht tweedehands smaakte, ik zwom in de Middellandse zee, en stelde vanaf de ringweg vast dat de toren van Pisa inderdaad scheef staat, en reed door om pas na Toscane als de rotsen van kleur veranderen werkelijk wakker te worden geschud. / First, let’s go back a few weeks: Saying goodbye to the wonderful people in France was touching, and the tour a dream. I drove through the Alps and past Turin, where everything was hazy and foggy and the air tasted secondhand. I swam in the Mediterranean, and from a ring road I could see myself that the Tower of Pisa is indeed leaning. And then I kept going, only to be truly awakened after Tuscany, when the rocks changed color.

In de Abruzzen gebeurd iets, dit landschap vertelt. Ik vond een slaapplek in een bijzonder stenen landschap, in Massa D’Alba, op zo’n 20 kilometer van Rome bovenop een heuvel. De volgende ochtend, nog voor zonsopgang, loop ik door 2000 jaar geschiedenis, met een Romeins theater en een nieuwe pizzeria, en zie twee vrouwen druk gebaren richting een vergezicht; deze twee vrouwen, Alessandra en Francesca, bereiden een excursie voor, omdat zij een kleine school hebben opgericht in de achtertuin van de verlaten drankhandel van hun ooit beroemde wielrennende oom. We gaan er met mijn bus naar toe. We praten enthousiast en wisselen eten uit. Ik noem ze nu, naar de bijnaam van de oom, en omdat ik ze leerde kennen op een heuvel ook Gemzen van de Abruzzen. Omdat ze zo vol energie zitten om die school te laten slagen. / Something’s happening in Abruzzo, this landscape tells a story. I found a place to sleep in a remarkable stone landscape, in Massa D’Alba, about 20 kilometers from Rome, on top of a hill. The next morning, before sunrise, I walk through 2,000 years of history, with a Roman theater and a new pizzeria, and see two women gesticulating toward a distant view. These two women, Alessandra and Francesca, are preparing a field trip; as they’ve founded a small school in the backyard of their once-famous cycling uncle’s abandoned liquor store. We take my bus there. We chat enthusiastically and exchange food. I now call them Chamois of Abruzzo, after their uncle’s nickname, and because I met them on a hill. And because they’re so full of energy to make that school a success.

In de avond arriveer ik in de Italiaanse havenplaats Brindisi. De stad heeft zichtbaar heldendom verworven met de vriendelijke ontvangst van Albanese migranten na de val van het communisme in Albanië in 1991. Er zijn standbeelden en marmeren herinneringen te vinden die het zeggen. Ik zeg maar even niks over de huidige politieke situatie en neem de boot richting Griekenland/ In the evening, I arrive in the Italian port of Brindisi. The city has visibly achieved heroic fame with its friendly welcome of Albanian migrants after the fall of communism in Albania in 1991. There are statues and marble memorials to commemorate. I won’t comment on the current political situation as I take the ferry across to Greece.

In Griekenland keer ik terug naar De Kleine Uil, standplaats van de houten FAIR (van de kleine Odyssee in 2023) bij de oude stad Argos en ga door naar Athene. Ik spreek oude bekenden, loop de choreografie van gebroken trottoirs en beland nog in een mij tegemoetkomend protest. De meeste indruk komt later van een, misschien dakloze, mens die midden in de drukte van het Monasteraki plein arriveert met een rolkoffer en daar helemaal opgaat in het eten van restjes van anderen en daarbij elke lege verpakking ver van zich weggooit. Haar kleding past slecht, het zakt alle kanten op, haar handen zijn bijna zwart, haar houding bijna woest. / In Greece, I return to De Kleine Uil (The Little Owl), the location of the wooden FAIR (from the Little Odyssey in 2023) near the ancient city of Argos, and continue on to Athens. I speak with old acquaintances, navigate the choreography of broken sidewalks, and even end up in a protest that comes my way. The biggest impression comes later from seeing a human, perhaps homeless, who arrives in the midst of the bustle of Monasteraki Square with a rolling suitcase and completely immerses herself in eating other people’s leftovers, throwing every empty container far away. Her clothes fit poorly, sagging in all directions, her hands are almost black, her posture almost ferocious. Haar gedrag doet me denken aan “Grenouille” uit de roman Het Parfum, waarin een geurloze mens los komt te staan van de wereld. Maar nu lijkt het niet het gebrek aan geur maar het gebrek aan status dat ze wordt waargenomen als een ‘afwezigheid’, een niet-bestaan, iets wat je kunt ontkennen. Ze wordt niet gezien en toch stapt er niemand op haar of komt ook maar in de buurt. De achtergelaten zakken van fastfoodketens zijn die afgebroken geitenhoorn van de mythische Amalthea; de hoorn des overvloed. Terug ergens bij Argos vier ik de verjaardag mee van Nefeli, dochter van Marike en Clara van De Kleine Uil. Moeders die moederen en die werken aan een kleine uil en hun plek inhoud te geven, vijgen drogen, werk op afstand doen, en zacht vertellen over een recent bezoek van een groep studenten. / Her behavior reminds me of “Grenouille” from the novel Perfume, in which a scentless person becomes detached from the world. But now it seems not the lack of scent but the lack of status that makes her perceived as an “absence,” a non-existence, something deniable. She is unseen, and yet no one steps on her or even approaches. The abandoned bags of fast-food chains are the broken goat horn of the mythical Amalthea; the horn of plenty. Back at De Kleine Uil at Argos, I celebrate the birthday of Nefeli, daughter of Marike and Clara. Mothers mothering, working to give the little owl meaning and purpose to their space, drying figs, working remotely, and softly recounting a recent visit from a group of students.

Op naar Olympus! Maar er is daar voor deze halfgod weinig meer te vinden dan twee jerrycans en een fles met goddelijk water. Om wonderen mee te verrichten? Misschien een maaltijd op deze berg in 2050, met mastiekroomijs zoals ik het proefde in Volos. Mastiek van het eiland Chios natuurlijk, waar anders vandaan? Mijn menukaart is een atlas van plekken en mensen. En alle beelden stromen naar zee waar ik in duik bij zonsondergang en er ook bij zonsopkomst weer uit kom. / On to Olympus! But there’s little more for this demigod to find there than two jerrycans and a bottle of divine water. To perform miracles with? Perhaps a meal on this mountain in 2050, with mastic ice cream like I tasted in Volos. Mastic from the island of Chios, of course, where else? My menu is an atlas of places and people. And all the images flow to the sea, where I dive in at sunset and emerge again at sunrise.
Mijn gevoel van verbondenheid ontstaat als ik onderweg ben. En dan heb ik allerlei mogelijke inzichten: Ik ben familie, in opeenvolgende eeuwen, van niet-schrijvende dagloners, wettelijk lijfeigenen tot bijna de 19de eeuw, die met het verkrijgen van stemrecht een beetje stem zonder eigenaarschap verkregen. Mijn moeder zei eens over haar vader, een man geboren in de late 19e eeuw, dat hij zijn lichaam nooit in eigendom heeft gehad. En zo werd het doorgegeven, zo ging het leven van mijn moeder en zo verging het mij soms. Mijn lichaam is misschien nog niet echt lang van mijzelf. En ik denk dat misschien juist taal gaat over het kunnen beschikken over je eigen lichaam. / My sense of belonging arises when I’m on the road. And then I have all sorts of possible insights: I’m related, through successive centuries, from non-writing day laborers, legal serfs to almost the 19th century, who, by gaining the right to vote, acquired a modicum of voice without ownership. My mother once said of her father, a man born in the late 19th century, that he never owned his body. And so it was passed down, that’s how my mother’s life went, and that’s how it sometimes ended for me. My body may not yet be mine for very long. And I think that perhaps language is precisely about being able to own your own body.
En ik arriveer weer in het dorp Spilaio, voor de vijfde maal in twee jaar tijd, en ik werk hier als gastarbeider. Ja, Ich bin ein Gastarbeiter! En Eleni die op haar 16de verliefd was geworden en samen met haar man gastarbeider was in Oostenrijk lacht er hartelijk om. Als Europa uit elkaar valt terwijl ik hier ben, blijf ik dan voor altijd gastarbeider? Dit is een nieuwsbrief die probeerde een schets te geven van de afgelopen weken maar geschreven werd in de roes van werk en slaap en eten. En eind november, als de reparatie aan de bus een beetje meezit, ben ik in Nijmegen om je iets lekkers te voeren en naar jouw verhaal te luisteren. / And I arrive back in the village of Spilaio, for the fifth time in two years, and I’m working here as a guest worker. Yes, Ich bin ein Gastarbeiter! And Eleni, who fell in love at 16 and worked as a guest worker in Austria with her husband, laughs heartily about it. If Europe falls apart while I’m here, will I remain a guest worker forever? This is a newsletter that tried to give an overview of the past few weeks, but was written in the rigid flow of work, sleep, and food. And at the end of November, if the bus repairs go well, I’ll be in Nijmegen to feed you something tasty and listen to your story.
Eén zwaluw maakt geen lente zegt het lied Ena to helidoni dus dan weet je ongeveer hoever zuidelijk in Europa ik nu ben. Luister naar de versie van Mikis Theodorakis en Dimitris Mitropanos, gespeeld op 4 juli 1966 in het AEK stadion te Athene en je voelt misschien ook dat landschap, natuur, cultuur, taal en geschiedenis hier innig samenleven. Veertig jaar eerder begonnen Griekse vluchtelingen uit Istanbul op de plek van dat AEK stadion de gelijknamige voetbalclub. / One swallow doesn’t make a spring, says the song “Ena to helidoni” so you know roughly how far south in Europe I am right now. Listen to Mikis Theodorakis and Dimitris Mitropanos, performing the song on July 4, 1966, at the AEK stadium in Athens, and you might also sense that landscape, nature, culture, language, and history live intimately together in Greece. Fourty years before the concert, Greek refugees from Istanbul founded the eponymous football club on the site of that AEK stadium. In een goede bui zet Zoï, mijn zelfbenoemde peetmoeder, Ena to helidoni op en zingt mee. Ze stelt me voor om theater te gaan maken met het keukenpersoneel en ik reageer met waar ik dat zou willen doen. Niet veel later die dag gaan we voor iets heel anders precies daar dan naar toe. Ik was hier niet voor het eerst en ik stel me voor hoe in deze opslagruimte vier of vijf vrouwen in kookschorten met in hun handen hun meest dierbare foto van hun moeder het lied zingen en het sterk vergrijsde publiek mee begint te doen. In een dorp dat voornamelijk wordt bevolkt door kleinkinderen van vluchtelingen uit omliggende landen en grensgebieden. Misschien komt dan de enige puber van het dorp nog naar voren om haar verhaal te doen. / In a good mood, Zoï, my self-proclaimed godmother, puts on “Ena to helidoni” and sings along. She suggests I do theatre activities with the kitchen staff, and I respond by saying where I’d like to do that. Not much later that day, we head to that very spot for something completely different. It wasn’t my first time there, and I already imagined four or five women in aprons in this storage room, holding their most cherished photos of their mothers, singing the song, and the vastly aging audience joining in. People from a village populated primarily by the grandchildren of refugees from neighboring countries and border areas. Perhaps then the village’s only teenager will come forward to tell herstory.

Maar nu bij dit bezoek ontdekken we dat de pompoenen die er liggen te vochtig zijn geworden en onmiddellijk moeten worden verplaatst; als forse baby’s doe ik de pompoenen in bad en berg ze beter op als ze gedroogd zijn in de zon. / But now, on this visit, we discover that the pumpkins lying there have become too damp and need to be moved immediately; like big babies, I bathe the pumpkins and put them away elsewhere after they’ve dried in the sun.
Terwijl ik schrijf blijf ik er te vaak vanuit gaan dat je dezelfde boeken leest en dezelfde muziek beluisterd als ik, terwijl ik intussen meehelp de toegenomen vraag naar eetbaar erfgoed te voldoen, terwijl we zeven dagen in de week werken want er zijn gewoon niet genoeg handen beschikbaar, en de handen die er zijn gemankeerd of dubbel bezet of domweg te oud. En in alle zorg die het veroorzaakt is Zoï bozig en is mijn rol van gastarbeider, halfgod en peetzoon pittig te noemen. De ongelovige marxist Zoï zegt: “god heeft je gestuurd om mijn karakter te vormen”. En ik zeg: “omdat we dit weten moeten we daar naar handelen”. De eerste keer dat ik hier kwam zag ik alleen maar mensen die aan elkaar dachten. Dat is in de huidige situatie niet anders, maar de spanning van de werkdruk maakt het moeilijker. “Wie schreeuwde er vroeger zo tegen je” vraag ik. “Mijn moeder”. Ik veroorloof me een korte aanraking om daarna verder te gaan met mijn werk. / While I too often assume you read the same books and listen to the same music as I do. While I’m helping here to meet the growing demand for edible heritage. While we work seven days a week because there simply aren’t enough hands available, and the ones that are are either missing, overstaffed, or simply too old. And of all the worry this causes Zoï gets upset, and my role as guest worker, demigod, and godson is quite challenging. The non-believing Marxist Zoï says: “God sent you to shape my character.” And I say: “Because we know this, we must act accordingly.” The first time I came here, I only saw people thinking of each other. That’s no different now; but the pressure of work makes it harder. “Who used to yell at you like that?” I ask. “My mother.” I allow myself a brief gentle touch before continuing with my work.
Vanachter de grote stapels werkloze irrigatiepijpen joelen de jakhalzen hier gezamenlijk de avonden in, brengt iemand de drank in wording de grens over en hoor ik ergens iemand een doedelzak bespelen. Vorige week nog om de nationale nee-dag te vieren; de dag dat Griekenland in 1940 de Italiaanse fascisten een nee verkocht en er daarmee een oorlog uitbrak. Ik ben ergens in Europa, en stel me voor dat het uiteenvallen van Europa net zo ondenkbaar is als het uiteenvallen van Joegoslavië was in 1990. / From behind the vast stacks of idle irrigation pipes, the jackals here collectively howl into the evenings, while someone is bringing the homebrew drinks across the border, and somewhere I hear somebody playing bagpipes. Like last week, when it was to celebrate National No Day; the day Greece gave the Italian fascists a no in 1940, sparking a war. I’m somewhere in Europe, and I imagine the collapse of Europe being as unthinkable as the collapse of Yugoslavia was in 1990.
Lieve grtn Henry aka Ermis


6 oktober 2025, In Europa, Ermis! (Meer foto’s hier / More pictures can be found here): Daar zit ik dan, met de laatste restjes brood naar Palestijns recept en een Franse kaas voor het ontbijt, een nieuwsbrief te schrijven om het verhaal te delen over de afgelopen drie weken van In Europa, Ermis! Het is maandag 6 oktober, de reeks voorstellingen en workshops zit erop, ik heb dankzij de eerste tien donateurs de eerste 2000 km kunnen rijden (dankjewel nog!). Deze week rij ik, voor onderzoek en keukenwerk, richting Italië en Griekenland. / With the last remnants of Palestinian taboon (bread) and a French cheese for breakfast, I am sitting down to write a newsletter to share the story of the past three weeks of In Europa, Ermis! It’s Monday, October 6th, the series of performances and workshops is over for now, and thanks to the first ten donors, I’ve been able to drive the first 2,000 km (thank you!). Tomorrow I’ll be driving to Italy and Greece for some more research and kitchen work.
Toen Geert Mak in 1999 aan zijn In Europa werkte maakte ik de legpuzzels voor mijn Eerste Nederlandse Legpuzzel Café dat op in december 1999 open ging in kunstruimte SIGN. Een archeologie van de nieuwste geschiedenis had ik het genoemd. En nu? Nu graaf ik samen met de bezoekers de archeologie van de toekomst; we steken het huis in brand om brood te bakken, maken aquarellen met water dat 25 jaar stil stond en horen aan verschillende “tafels” mensen spreken over ‘een gevoel van verbondenheid’. Ik hoorde dit o.a. uit de mond van een Russin en een Fransoos. / When writer Geert Mak was working on his In Europa (2004) in 1999, I was creating the jigsaw puzzles for my First Dutch Jigsaw Puzzle Café, which opened in December 1999 at the SIGN art space. I called it an archaeology of modern history. And now? Now, together with the visitors, I’m digging the archaeology of the future; we’re setting fire to the house to bake bread, creating watercolors with water that stood still for over 25 years, and at various “tables” I hear people talk about a sense of belonging. I heard it amongst others from a Russian and a Frenchman.
Vijftien september was ik vertrokken, in een heuse vroege herfststorm, om via een ingewikkelde route van sluipwegen, geleerd van een bevriende garagehouder, Brussel binnen te rijden. Proef zelf eens hoe de woorden ‘zero-emission zone’ eigenlijk smaken. Een “nieuwe taal” voorzien van camera’s, geheime routes en de halfgod Ermis die als chauffeur van een geel vehikel illegaal een opvallend geverfde doos vol magische attributen de zone in smokkelt. Tot in de wijk Molenbeek om precies te zijn, een wijk die weet wat het is om wereldnieuws te zijn en die nu onderweg is om in 2030 culturele hoofdstad van Europa te worden. En daar in die wijk zal The Table Is Set ‘For Stalkers’ (mijn referentie aan ‘the zone’ uit Tarkovsky’s Stalker)dus plaatsvinden. / On September 15th I set off in an early autumn storm and the next day I drive into Brussels via a complicated route of back roads, which a learned from a garage owner friend in Brussels. Experience for yourself what the words “zero-emission zone” actually sound taste. A “new language” equipped with cameras, secret routes, and the demigod Ermis, the driver of a yellow contraption, illegally smuggling a strikingly painted box full of magical attributes into the zone. All the way to the Molenbeek neighborhood, a neighborhood that knows what it means to be world’s news and is now on its way to becoming the European Capital of Culture in 2030. And it is there, in that neighborhood, that The Table Is Set ‘For Stalkers’ (my reference to “the zone” from Tarkovsky’s Stalker) would take place.
Tijdens de inkopen bezoek ik, net als Geert Mak, ook het centrum van de EU en terwijl ik van een koffie geniet, op het Luxenburg plein, hoor ik een gesprek zich ontwikkelen over wetgeving doorspekt met privé beslommeringen waarin de volgende zin mij opviel: “Iedereen kan koken, ik zie dat ook bij mijn vriendin”. Ermis is onderweg in Europa op zoek naar ‘chistoires’ (herstories). / While purchasing I, like Geert Mak in 1999, visit the center of the EU, and while enjoying a coffee on Luxembourg Square, I overhear a conversation developing about legislation interspersed with personal concerns. The following sentence caught my attention: “Everyone can cook, I see that with my girlfriend too.” Ermis is traveling through Europe in search of “chistoires” (herstories).
The Table Is Set ‘For Stalkers’ ontvangt een internationaal gezelschap. De opvallend geverfde doos blijkt een tafel, we stookten het stenen huis om er menselijke figuren van deeg in te bakken. Er viel een spiegel vol geschreven met woorden in duigen en een meesterlijke danser met een zaklamp wist er een prachtig gedicht van te maken. Daarna deelden we de appeltaart van Dries. En de volgende dag is het autoloze zondag in Brussel en lopen we allemáál te voet over de wegen van deze wonderlijk mooie wereldstad. / The Table Is Set “For Stalkers” welcomes an international group; The strikingly painted box shows to be a table, we heated the stone house to bake human figures out of dough, a mirror covered in written words shattered, and a masterful dancer with a flashlight turned it into a beautiful poem, afterward we shared Dries’s apple pie. And the next day is car-free Sunday in Brussels, and we all walk the streets of this wondrously beautiful metropolis.
Na Brussel rij ik naar Normandië en bezoek een vriendin die recent nog in Sudan werkte voor Artsen zonder Grenzen: we lopen en praten en eten schelpdieren en kijken naar het verderop gelegen St. Mont Michel. De wereld is klein en bestaat uit ontelbare zones. En ik schuif van de ene naar de andere en rij daarna met een hoofd vol gedachten door naar het zuiden. Naar Cabara, naar Chateau de Blagnac gelegen aan de Dordogne, om het water dat 25 jaar in een plastic fles zat, keurig bewaard in mijn archief, weer te laten stromen. / After Brussels, I drive to Normandy and visit a friend who recently worked in Sudan for Doctors Without Borders; we walk and talk and eat shellfish and look at St. Mont Michel in the distance. The world is small, made up of countless zones, and I slide from one to the next. With my head full of thoughts I continu south, to Cabara, to Château de Blagnac on the Dordogne. To get the water flowing again that sat in a plastic bottle for 25 years neatly stored in my archives.
In 2023 bracht ik bodemzand terug naar de rivier de Tisa in Hongarije, nu breng ik water terug naar de Dordogne. Ik herstel, heel nostalgisch, de wereld. Vijfentwintig jaar geleden is er een plastic fles gevuld met water uit de Dordogne. Het papiertje dat eraan zit vermeld: ‘Beste Henri, Deze fles Dordogne water hebben we voor je meegenomen. Door jou expositie in Dalfsen, juli 2000, heb je ons aangespoord om dit mee te nemen voor volgende exposities. Met vr.gr. Fam. Middelveen, Dalfsen. / In 2023, I returned soil sand to the Tisa River in Hungary; now I’m returning water to the Dordogne. I’m nostalgically restoring the world. Twenty-five years ago, this plastic bottle was filled with water from the Dordogne. The note attached read: “Dear Henri, We brought this bottle of Dordogne water for you. Your exhibition in Dalfsen in July 2000 encouraged us to bring it back for future exhibitions. Sincerely, The Middelveen Family, Dalfsen.”
Aan tafel, in het bijzijn van een prachtige groep kunstliefhebbers die ik een bord met eten en heerlijke appelcider uit Normandië heb voorgezet waar ik trots op mocht zijn, draai ik voorzichtig de fles open. Het idee is dat we een aquarel maken om het water alvast weer even te laten wennen aan de beweging. We denken aan de afgelopen 25 jaar en vinden daar de inspiratie voor een afbeelding. En dan gaan we, met de aquarellen, gezamenlijk de heuvel af naar de rivier. / At the table, surrounded by a wonderful group of art lovers, to whom I’ve served a plate of food (I was proud to have created) and delicious Normandy applecider, I carefully unscrew the bottle. My suggestion is to create a watercolor to give the water a chance to get used to flowing again. We reflect on the past 25 years and find inspiration for an image there. And then we head down the hill together to the river.
Na enige voorbereiding hangt Ermis, in vol ornaat, met vleugels aan mijn schoenen en het zalm-masker op, veilig aan de trekkabel van mijn bus, in het slijk van de rivier. Een mij dierbare collega zorgt dat hij niet nog dieper wegzak in het slijk van de Dordogne, een rivier die flink aan het tij onderhevig is. De groep met mensen laat ieder op zijn eigen wijze haar aquarel te water en Ermis giet, zingend, de rest van de fles bij zonsondergang leeg in de Dordogne. “Lonely rivers flow to the sea to the sea… I’ll be coming home, wait for meeeee”. / After some preparation, Ermis, in full suit and armour, with wings on his shoes and a salmon mask on, hang safely from the tow rope of my bus, in the river’s mud. A dear colleague of mine keeps him from sinking any deeper into the mud of the Dordogne, a river subject to the tides. The group of people each launches their watercolors in their own way, and Ermis, singing, empties the rest of the bottle into the Dordogne at sunset. “Lonely rivers flow to the sea to the sea… I’ll be coming home, wait for meeeee.” De rivier word beelden rijker en is misschien altijd al een bewegende bibliotheek geweest. En de beelden stromen nu naar de monding van de Dordogne. ‘Oude oceaan, het zou volstrekt niet onmogelijk zijn als je nog iets in je schoot verborgen hield…’ (De zangen van Maldoror, Comté de Lautreamont, 1896) / The river is becoming richer in images and has perhaps always been a moving library. And the images now flow toward the mouth of the Dordogne. “Old ocean, it would not be at all impossible if you still held something hidden within your bosom…” (The Songs of Maldoror, Comté de Lautreamont, 1896)
Na Cabara rij ik, met ‘Roll with me Henry’ van Etta James op de speakers, door richting Servant en Club Cueilette (). Onderweg bezoek ik de prachtige ondergrondse kopie van de Grotten van Lascaux, op enkele honderden meters afstand van het origineel. Het is bijna als rondlopen in een 360 graden bioscoop en de film is fantastisch. Met dank aan de hond Robot die in 1940 als eerste bezoeker, na twaalfeneenhalfduizend jaar, de grot betrad. / After Cabara, with Etta James’s “Roll with Me Henry” blaring on the speakers, I drive on to Servant and Club Cueilette. Along the way, I visit the magnificent underground replica of the Lascaux Caves, just a few hundred meters from the original. It’s almost like walking around in a 360-degree cinema, and the film is fantastic. Thanks to Robot the dog, who, in 1940, was the first visitor in twelve and a half thousand years to enter the cave. Met gedachten aan schilderijen van dieren en aquarellen in rivieren arriveer ik op het platteland van het Centraal Massief tussen de spechten en dassen in een pracht van een huis. / With thoughts of paintings of animals and watercolors in rivers I arrive in the Massif Central countryside, nestled among woodpeckers and badgers in a magnificent house.
Deze week vieren we het Franse plattelands leven en bij The Table Is Set horen we de verhalen van – en eten we een lokale brioche met reuzel, biologische potrine met gekonfijte uien, Franse crêpe met mirabellenjam, Litouwse gefermenteerde bieten soep, Griekse trachanopita, Servische cicvara en zelfs een krankzinnig gerecht van bonen met marshmallows uit de US of A. / That week, we celebrate French rural life, and at The Table Is Set, we hear the stories of—and eat—local brioche with lard, organic potrine with caremelised onions, French crêpe with mirabelle plum jam, Lithuanian fermented beet soup, Greek trachanopita, Serbian cicvara, and even a truly amazing dish of beans and marshmallows from the US of A. We genieten van deze Europese keuken vol verhalen en dan lopen we naar buiten en staan in een omarming met het universum. De grote zeeslang Kraken die overdag haar staart nog eenmaal over het land zwiepte is rustig geworden. Terwijl onze telefoons een nieuwe sterrenstelsel lijken te vormen zie ik een groep dat samen een verhaal schreef om door te vertellen. / We savor this European cuisine, full of stories, and then we walk outside and embrace the universe. The great sea serpent Kraken, which swished its tail across the land one last time during the day, has calmed down. While our phones seem to form a new galaxy, I see a group of people who have written a story together to share.
De acteur die vaker Beckett had gespeeld verbeterde de vertaling van ‘Hey Joe’ om het speelbaarder te maken, de gepensioneerde militair kwam vertellen over de wakkere beweging achter de groene button op zijn overal, eters speelden scènes uit de films van Tarvkovsky, droegen gedichten voor en vertelden over hun moeders en recepten. Ik verkocht wat van de merchandise maar gaf ook weg want ik kréég zoveel. / The actor who had played Beckett before created an improved translation of my “Hey Joe” to make it more playable. The retired soldier came to talk about the vibrant movement behind the green button on his overalls. Guests acted out scenes from Tarvkovsky’s films, recited poems, and talked about their mothers and recipes. I sold some of the merchandise but also gave it away because I received so much.
Mijn gevoel van verbondenheid ontstaat als ik onderweg ben en ‘als ik wat doe dan doe ik dat meestal met anderen’. Ermis is een halfgod die ging koken in Frankrijk, en als het de bedoeling is om een groep te koken dan is hij toch wel de juiste kok misschien. En wat is Geert Mak nu aan het doen? Die is eind november ook in Nijmegen dus ik zal het vragen. / My sense of belonging arises when I’m on the road, and “when I do something, I usually do it with others.” Ermis is a demigod who went cooking in France, and if the plan was ‘to cook a group’, he might just be the right chef. And what’s Geert Mak up to now? He’ll be in Nijmegen at the end of November, so I’ll ask.
Lieve grtn Henry & Ermis
PS O ja, ik was onderweg nog even in het dorpje Polignac. Toen ik het dorp zag moest ik wel even rondkijken. Ik had de naam onderweg al menigmaal aangehaald want het was ook de naam van een minister van buitenlandse zaken van Frankrijk die in 1829 het idee had om het koninkrijk Nederland te verplaatsen naar Constantinopel, dat dan samen met Griekenland onder het gezag van de Oranjes zou komen. Ermis moet er om lachen en huilen tegelijk omdat we nu Trump hebben vergelijkbare groteske plannen roept voor Gaza. Ermis en ik weten dat Polignac zijn plannen allemaal eigenlijk zijn uitgevoerd behalve dit belachelijk detail dat ik hier deel. / Oh yes, on my way I stopped briefly in the village by the name of Polignac. When I saw the village, I had to take a look around. I’d mentioned the name many times on the way, because it was also the name of a French foreign minister who, in 1829, had the idea of transferring the Kingdom of the Netherlands to Constantinople, which, along with Greece, would then come under the rule of the House of Orange. Ermis laughs and cries at the same time, because now we have Trump proclaiming similarly grotesque plans for Gaza. Ermis and I know that all of Polignac’s plans have actually been implemented, except for this ridiculous detail I’m sharing here.
PS deze nieuwsbrief is voorzien van foto’s gemaakt door o.a. Robbert van der Horst en William (Wimer) van der Veen. / This newsletter contains photographs taken by Robbert van der Horst and William (Wimer) van der Veen, among others.
14 september 2025: Lieve lezer / Dear reader, Net wel of net niet? Zesduizend kilometer was het streven en dat is gehaald! Joepie! Wow! En intussen is de wereld een rare puinhoop en gaat het geweld door! In Europa, Ermis! zal er onderweg wel het nodige van meekrijgen vermoed ik. En eind november vertel ik erover in Nederland. / Just barely, or not just barely? Six thousand kilometers was the goal, and we achieved it! Hooray! Wow! Meanwhile, the world is a strange mess, and the violence continues! In Europe, Ermis! I suspect I’ll hear a fair bit about it along the way. And I’ll tell you all about it in the Netherlands at the end of November.
Dus morgen op pad, eerst naar Brussel, een fles water mee die vijfentwintig jaar niet is open geweest. Van één van de sponsoren kreeg ik nog een maansteen en een tijgeroog mee, ter ondersteuning van de rit. De oude Grieken dachten van die eerste dat er maanlicht in zat opgesloten. Het is natuurlijk gereflecteerd zonlicht maar het zit er wel in. Ik heb het gezien. / So, tomorrow I’m off, first to Brussels, with a bottle of water that hasn’t been opened in twenty-five years. Next to that one of the sponsors gave me a moonstone and a tiger’s eye stone to support the ride. The ancient Greeks believed the former contained moonlight. It’s reflected sunlight, of course, but it is there. I checked!

In Bellenaves, waar ik op 4 oktober een voorstelling geef, hebben ze inmiddels prachtige promotie (Pdf van Club Cueiliette) gemaakt, net als in Cabara en Brussel. Iedere organisatie doet het op haar eigen manier. / In Bellenaves, where I’m giving a performance on October 4th, they’ve created some fantastic promotion (PDF from Club Cueiliette), as in Cabara and Brussels. Each organization is doing it in its own way.

Er is inmiddels de suggestie binnengekomen dat ik onderweg ook veilingen ga organiseren met de meegenomen merchandise. Vorige week vond ik op straat, nog een ouderwets singletje, die lijkt mij ook leuk voor onderweg trouwens (luisteren!), maar die kan ik dan ook verkopen. / It has been suggested to organize auctions along the way with the merchandise I bring with me. I might also sell one record as last week I found a vintage single on the street, which also seems like a good tune (listen!) for on the road.
Wat een fantastisch gevoel! 6000 km steun in de rug! Nu nog even de letterlijke storm van morgen afwachten want daar ben ik zenuwachtig over. En nog even wat meer publiciteit in Brussel maken want er is nog ruim plek over aan tafel daar!! / What a fantastic feeling! 6,000 km of support! Now I just have to wait for tomorrow’s literal storm because I’m nervous about that. And then I need to get some more publicity in Brussels because there’s still plenty of room at the table there!!
Je hoort van me! / I will stay in touch
Henry / Ermis
PS mocht ik nog twijfelen aan mijn vermogen om de workshops te geven dan kan ik gewoon mijn nieuwe diploma er even bijhalen! Hoera! (Uiteraard ben ik na deze reis te boeken hahaha) / PS: If I still have any doubts about my ability to teach the workshops, I can just look at my new certification! Hooray! (Of course, I’ll be available for bookings after this trip, hahaha)


7 september 2025: Ik kan niet anders dan concluderen dat ik op pad ga! De 15de september vertrek ik! Tweeëntwintig bijdragen van zo’n 30 mensen brengen mij dwars door Europa. En overal aan tafel zal ik ze noemen en zullen we praten over recepten van moeders en brieven schrijven aan wie we denken te moeten schrijven. Misschien wel aan Hind Rajab? Ik kom er over vertellen in Nijmegen op 29 november./ I can only conclude that I’m off! I’m leaving on September 15th! Twenty-two contributions from about 30 people will take me across Europe. And everywhere at the table, I’ll mention them, and we’ll talk about recipes from mothers and write letters to whomever we think we should write. Perhaps to Hind Rajab? I’ll be in Nijmegen to talk about it on November 29th. Dus steun In Europa, Ermis! met 23 eurocent per kilometer via Stichting Proef me, bankrekening: NL61INGB0395792096. Iedere sponsor wordt gegarandeerd uitgenodigd voor The Table Is Set ‘winter is coming’ op 21 december 2025 ter afsluiting van In Europa, Ermis! En uiteraard hou ik verder iedereen op de hoogte van de reis en alles wat er onderweg gebeurd. / So please support In Europa, Ermis! with 23 euro cents per kilometer via Stichting Proef me, bank account: NL61INGB0395792096. Every sponsor is guaranteed an invitation to The Table Is Set “Winter is Coming” on December 21, 2025, to conclude In Europa, Ermis!. And of course, I’ll keep everyone updated on the trip and everything that happens along the way.
30 augustus 2025: al 5534 km steun ontvangen dus rijden we, voor workshops, performances en diners door België, Frankrijk en Italië richting Griekenland en als ik het goed heb bekeken rijd ik, na een maand te hebben gewerkt in de keuken bij GAIA, in ieder geval terug tot Belgrado. Maar ga er maar vanuit dat ik helemaal naar het Wintertuin Festival in Nijmegen rij op 29 november 2025. / August 30, 2025: We’ve already received 5,534 km of support, so we’ll be driving through Belgium, France, and Italy to Greece for workshops, performances, and dinners. If I’m not mistaken, after a month of working in the kitchen at GAIA, I’ll be driving back to Belgrade. But I can bet I’ll be driving all the way to the Wintertuin Festival in Nijmegen on November 29, 2025.
23 augustus 2025: Lieve lezer / Dear reader: Het vakantiedoeboek van drie weken terug is met veel plezier gelezen en in reactie erop kreeg ik lieve berichten en fijne bijdragen aan de komende tournee In Europa, Ermis! Intussen kregen ik met theatergroep Ook Fijn ook nog eens een fijne recensie op de Noorderzon, waar we zes uitverkochte voorstellingen gaven. Zoals de recensent erover schrijft in de Theaterkrant: ‘ performen voor een publiek, daar waar het woord toneelspelen voor is uitgevonden, en waar de nadruk valt op het werkwoord spelen: homo ludens’. / The holiday activity book from three weeks ago was read with great pleasure, and in response, I received lovely messages and wonderful contributions to the upcoming tournée “In Europa, Ermis!” Meanwhile, the theatre group Ook Fijn and I also received a positive review at the Noorderzon theatre festival, where we performed six sold-out shows. As the reviewer wrote in the Theaterkrant: “Performing for an audience, for which the word “play” was invented, and where the emphasis is on the verb to play: homo ludens.”

Dat is waar ik ook op uit ben met In Europa, Ermis! Lekker spelen! En nu naast 14(?) sponsoren het Wintertuin Festival ook nadenkt over welke kilometers gesponsord kunnen worden voel ik dat op deze manier het spelen echt dichterbij komt. En dus op weg naar Brussel, Blagnac en verder met workshops en performances en de zelfs met merchandise (die ook in de maak is). / That’s what I’m also aiming for with In Europa, Ermis! To play! And now that, in addition to 14 (?) sponsors, the Wintertuin Festival is also considering kilometers can be sponsored, I feel like this way the playing is really getting closer. So, off to Brussels, Blagnac, and beyond with workshops and performances, and even merchandise (in the making!).
In de vorige mail vertelde ik een heel verhaal, vandaag vertel ik over de eerste tussenstop Brussel en de eerste workshop die ik daar ga geven. Plus een lange PS over een plein in Brussels. En natuurlijk eerst de samenvatting van de crowdfund: / In my previous email, I told you a whole story. Today, I’ll tell you about my first stop in Brussels and the first workshop I’ll be giving there. Plus a very long PS at the end of the mail about a square in Brussels. And, of course first the crowdfunding summary:
Crowdfund In Europa, Ermis!

Toch al meer dan 3900 km steun in de rug voor In Europa, Ermis! Ik had me notabene vergist in de hoeveelheid sponsoren, dus er zijn meer kilometers maar minder sponsoren (19 sponsoren die totaal 3915 km helpen (zo’n 200 km / sponsor) en dus des te meer reden voor een herinnering! Met nog eens 19 sponsoren erbij rijden we helemaal rond! Onderweg zal ik met entree en de verkoop van merchandise minstens nog eens 2000 km bijverdienen, toch? Mijn inschatting is dat ik Griekenland wel ga halen. En daar ga ik dan aan het werk in de keuken van GAIA om mijn verblijf en de eerst volgende kilometers te vergoeden. We gaan het redden! Ook In de keuken, Ermis! gaat er uiteindelijk komen. Maar eerst eens helemaal tot het Wintertuin Festival in Nijmegen op 29 november. / Already over 3900 km of support for In Europa, Ermis! I actually miscalculated the number of sponsors, so there are more kilometers but fewer sponsors (19 sponsors who help a total of 3915 km (about 200 km per sponsor) and therefore all the more reason for a reminder! With another 19 sponsors, we go all the way! Along the way, I’ll earn at least another 2000 km with entrance fees and merchandise sales, right? I’m guessing I’ll make it to Greece. And there I’ll start working in the kitchen at GAIA to cover my stay and the next kilometers. We’ll make it! In de keuken, Ermis! will happen eventually. But first, let’s get all the way to the Wintertuin Festival in Nijmegen on November 29th.
Steun In Europa, Ermis! met 23 eurocent per kilometer via Stichting Proef me, bankrekening: NL61INGB0395792096. Iedere sponsor wordt gegarandeerd uitgenodigd voor The Table Is Set ‘winter is coming’ op 21 december 2025 ter afsluiting van In Europa, Ermis! En uiteraard hou ik verder iedereen op de hoogte van de reis en alles wat er onderweg gebeurd. / So please support In Europa, Ermis! with 23 euro cents per kilometer via Stichting Proef me, bank account: NL61INGB0395792096. Every sponsor is guaranteed an invitation to The Table Is Set “Winter is Coming” on December 21, 2025, to conclude In Europa, Ermis!. And of course, I’ll keep everyone updated on the trip and everything that happens along the way.
Tussenstop Brussel / Stopover Brussels (18 sep 25)

Op donderdag de 18de september de workshop The Table Is Set ‘with consent’ aan de eettafel over hoe ooit een vliegtuig je mond in vloog; over hoe elkaar te voeden met aandacht en toestemming. Reservering vooraf is verplicht, want de vraag aan de aanwezige gasten is om een klein gerecht mee te nemen, met bestek voor twee personen, dat hen op de een of andere manier aan hun moeder, oma of peettante doet denken. Ons doel voor de avond is niet alleen om elkaar te voeden en zeker ook om zorgzame momenten tussen individuen te creëren. / On Thursday, September 18th, the workshop The Table Is Set ‘with consent’ will take place at the dining table, a workshop about how an airplane once flew into your mouth; about how to feed each other with attention and permission. Advance reservations are required, as guests are asked to bring a small dish, with cutlery for two, that reminds them in some way of their mother, grandmother, or godmother. Our goal for the evening is not only to feed each other but also to create caring moments between individuals.

Ik introduceer Wheel of Consent, zoals ontwikkeld door Betty Martin. Wheel of Consent vertelt over doen en aangedaan worden, het laat je nadenken over wat geven en ontvangen is, maar ook wat toestaan en nemen zou kunnen zijn. The Table Is Set ‘with consent’ staat specifiek stil bij de relatie met eten en het delen in plaats van iemand een cadeau op te dringen. De duur van de workshop en het diner zal ongeveer tweeënhalf uur zijn. Het is een zeer praktische workshop die ons op meer dan één manier zal voeden. / I will introduce the Wheel of Consent, as developed by Betty Martin. The Wheel of Consent explores the concept of doing and being affected, encouraging reflection on what giving and receiving are, as well as what allowing and taking might be. The Table Is Set ‘with consent’ specifically focuses on the relationship with food and sharing, rather than imposing a gift on someone. The workshop and dinner will last approximately two and a half hours. It’s a highly practical workshop that will nourish us in more ways than one.
Alvast hartelijk bedankt voor het lezen, voor de steun en geniet van de zomerse dagen en deel dit bericht gerust met anderen. / Thank you in advance for reading and for your support. Enjoy the summer days and feel free to share this message with others.
Henry / Ermis
PS Dangerous People
En tussendoor ga ik in die dagen in Brussel even naar het Luxemburgplein, in het politieke hart van de Europa. Ergens op de achtergrond van dit hele onderzoek van mij rondom die keuken in Griekenland speelt mijn interesse in het verhaal Dangerous People van Ursula Le Guin mee. / And in between, I’ll be popping into Brussels for a visit to Place du Luxembourg, the political heart of Europe. Somewhere in the background of all this research I’m doing on that kitchen in Greece is my interest in Ursula Le Guin’s story Dangerous People. De hoofdrolspeelster in het verhaal onderzoekt een oude tekst, terwijl ze huishoudelijk werk doet in de keuken. Maar dan verdwijnt ze plotseling. En dat brengt mij tot vragen over denken tijdens het koken en denk aan de tekst van de Mexicaanse Sor Juana Inés de la Cruz uit 1691: […]’Wat zou ik u kunnen vertellen mevrouw, over de geheimen van de natuur die ik heb ontdekt terwijl ik aan het koken was? Ik zie dat een ei stolt[…]als ik al die dingen zie, zeg ik vaak: als Aristoteles in de keuken had gestaan had hij vast veel meer geschreven’. / The protagonist of the story examines an ancient text while doing housework in the kitchen. But then she suddenly disappears. And that leads me to wonder while cooking, and to think of the text by the Mexican Sor Juana Inés de la Cruz from 1691: […] “What could I tell you, madam, about the secrets of nature that I discovered while I was cooking? I see an egg curdling […] when I see all these things, I often say: if Aristotle had been in the kitchen, he would surely have written much more.”

Iemand met wie ik hierover in gesprek ben schreef me dat ‘In Dangerous People allerlei soorten mensen bestempeld worden als gevaarlijk. En zij vervolgde met ‘wat bedreigen zij? Op welke manieren is jouw reis door Europa gevaarlijk? Welke ideeën stelt jouw reis, of wat je onderweg tegenkomt, ter discussie (/brengt het in gevaar)?’ / Someone I’m talking to about all of this wrote in return that “In Dangerous People, all sorts of people are labeled dangerous.” She went on to say, “What are they threatening? In what ways is your journey through Europe dangerous? What ideas does your journey, or what you encounter along the way, challenge (or jeopardize)?” PRECIES! Wat is het dat ons gevaarlijk maakt? Ons zwijgen? Ons eigen belang? Onze naïviteit? In Europa van Geert Mak eindigde in 1999, het jaar waarin ik Het Eerste Nederlandse Legpuzzel Café begon(link), een jaar later gevolgd door het Safe Routeplanner Café (link). Met legpuzzels als beeldtaal en steeds opnieuw een accent op de vreemde relatie tussen de toerist en de vluchteling. / EXACTLY! What is it that makes us dangerous? Our silence? Our self-interest? Our naiveté? Geert Mak’s In Europa ended in 1999, the year I started The First Dutch Jigsaw Puzzle Café (link), followed a year later by the Safe Route Planner Café (link). With jigsaw puzzles as its visual language, and a recurring emphasis on the strange relationship between tourists and refugees. Tijdens Safe Routeplanner Café schonk een familie mij een fles water uit de Dordogne, gevuld tijdens hun vakantie. Die fles met datzelfde water ga ik nu terugbrengen naar die rivier in Frankrijk. Onder het motto: ‘Et parfois rester immobile est une autre forme de flux’ zal ik samen met publiek het water weer in beweging brengen. We staan stil in Europa en moeten weer in beweging komen. / During the Safe Routeplanner Café, a family gave me a bottle of Dordogne water, filled during their vacation. I’m now going to return that same bottle of water to that river in France. With “Et parfois rester immobile est une another forme de flux” (And sometimes rest is another form of flow), I’ll get the water moving again, together with the audience. We’re at a standstill in Europe and need to get moving again. Geert Mak beschreef in 1999 het Brusselse Luxemburgplein als een hierarchische weergave van de politieke pikorde met stagiairs, journalisten en politici waar het ‘echte werk’ pas begint in de restaurants en cafés. Daarom vertoef ik in de keukens, om na te denken over ‘Dangerous People’ omdat ik denk dat we inderdaad ‘dangerous people’ zijn. En dan zie ik misschien ook dat er geen insecten meer vliegen rondom de straatlantaarns op de pleinen van Europa. “Kom in beweging” roept iets in mij. / In 1999, Geert Mak described Brussels’s Place du Luxembourg as a hierarchical representation of the political pecking order, with interns, journalists, and politicians, where the “real work” only begins in the restaurants and cafés. That’s why I’m in the kitchens, thinking about “Dangerous People,” because I think we are indeed “dangerous people.” And then I might also see that insects no longer fly around the streetlights in Europe’s squares. “Get moving,” something inside me cries.
PSS deadline voor makers: https://stichtinggrondwerk.nl/nieuwsarchief/project/oproep-wat-zou-je-samen-spelen-zonder-praten/

2 August 2025: Hierbij het heerlijke vakantiedoeboek voor in de keuken en op het terras. Ik hoop dat ik even je aandacht heb want ik trakteer je midden in de zomer op nieuws over de komende workshops en diners in Belgie en Frankrijk, allemaal als onderdeel van een 8000 km lange rondreis genaamd In Europa, Ermis! De reis eindigt op 29 november op het Wintertuin Festival in Nijmegen. En ik beloof de direct betrokkenen, en misschien word jij er één, nog een echte afsluiter op 21 december. / Here’s your wonderful holiday activity book for in your kitchen or patio. I hope I’ve got your attention, because in the middle of summer, as I’ll be sharing news about the upcoming workshops and dinners in Belgium and France, all part of an 8,000 km tour called In Europe, Ermis! The trip will conclude on November 29th at the Wintertuin Festival in Nijmegen. And I promise those directly involved—and perhaps you will be one of them—a real finale on December 21st.
En nee, ik vergeet niet dat de situatie in Gaza onacceptabel is. Die is verschrikkelijk dus is het echt ongemakkelijk om te vertellen en te vragen aan jullie. Dus steun bijvoorbeeld de Hind Rajab Foundation voordat ik je ga vragen om 23 eurocent bij te dragen voor een kilometer van In Europa, Ermis!. Een vakantiedoeboek is deze mail zeker! / And no, I’m not forgetting that the situation in Gaza is unacceptable. It’s terrible what is happening, so it’s really uncomfortable to tell you and ask you things. So, before I ask you to contribute 23 euro cents for a kilometer of In Europa, Ermis!, please support for example the Hind Rajab Foundation. This email is definitely a holiday activity book!

In Europa, Ermis!
Jammer genoeg zijn door allerlei afwijzingen mijn reis en het verdere onderzoek voor In de keuken, Ermis! in de verdrukking gekomen. Gelukkig maak ik van die mislukkingen een succes en ben inmiddels uitgenodigd om op verschillende plekken onderweg te komen spelen en te onderzoeken. Ja, ik ga vanaf 15 september Europa weer in om uiteindelijk mijn verhaal te komen te vertellen op het Wintertuin Festival op 29 november in Nijmegen. / Unfortunately, due to various rejections, my trip and further research for In de keuken, Ermis! were put on hold. Fortunately, I’m turning that failure into a success and have since been invited to play and research at various locations along the way. Yes, I’ll be traveling back into Europe starting September 15th, ultimately telling my story at the Wintertuin Festival on November 29th in Nijmegen.
In Nijmegen ga ik spelen op de plek waar theatergroep Comédie Française 348 jaar geleden ook al eens mislukte en zij toen hun houten tribune moesten verkopen voordat ze de stad veilig konden verlaten. Nu is schijnbaar andersom: Ik maak van een mislukking een succes maar bij terugkeer kan ik Groningen niet meer in want de zero-emissie zone geldt ook voor mijn prachtige gele bus. Dus verkoop misschien de bus? Dat is allemaal In Europa, Ermis!! / In Nijmegen, I’ll be performing at the same venue where the Comédie Française theatre group failed 348 years ago and had to sell their wooden grandstand before they could safely leave the city. Now, apparently, it’s the other way around: I turn failiure into a succes but am not allowed back into Groningen because the zero-emission zone also applies to my beautiful yellow bus. So maybe sell the bus? That’s all happening In Europe, Ermis!
Een lange rondreis met steun van Wintertuin, Brussel Experimental Forum, Cabara Atlantique en Club Cueiliette en jullie!! Gezocht: 6000 mensen die elk 0,23 eurocent bijdragen, of 60 sponsoren die elk 23 euro bijdragen. Dus steun In Europa, Ermis! met 23 eurocent per kilometer via Stichting Proef me, account: NL61INGB0395792096 / A long tour with the support of Wintertuin, Brussels Experimental Forum, Cabara Atlantique, Club Cueiliette, and you! Wanted: 6,000 people to contribute 0.23 euro cents each, or 60 sponsors to contribute 23 euros each. So, Support In Europe, Ermis! with 23 euro cents per kilometer via Stichting Proef me, account number: NL61INGB0395792096



Laten we ons eerst even concentreren op de eet-performances en workshops die ik in september en oktober onderweg ga geven (trouwens zonder te vergeten dat de situatie in Gaza onacceptabel is.) / Let’s first focus on the food performances and workshops I’ll be giving on the road in September and October (and remembering that the situation in Gaza is unacceptable.): Op 18 september in Brussel The Table Is Set ‘with consent’; En op de 20ste aldaar ook The Table Is Set ‘with stalkers’. Op 27 september bij het kasteel van Blagnac performance picknick Archéologie du Futur, geïnspireerd op een verhaal van George Perec uit zijn puzzelroman Het Leven een Gebruiksaanwijzing. 28 september bij het kasteel The Table Is Set en op 29 september de workshop How to feed each other. Dan rij ik door naar Club Cueiliette in Bellenaves om op 4 october The Table Is Set ‘Plante-moi et Goûte-moi’ te spelen. En ga ik misschien trouwen met een boom. Zie deze pagina (https://www.landscapelabs.nl/nieuwsnews/in-europa-ermis-tour-dates/) voor alle info. / On September 18th in Brussels The Table Is Set ‘with consent’; And on September 20th there also The Table Is Set ‘with stalkers’. On September 27th at the Château de Blagnac performance picnic Archéologie du Futur, inspired by a story by George Perec from his puzzle novel Life and Instructions. September 28th at the Château de la Table Is Set and on September 29th the workshop How to feed each other. Then I’ll drive on to Club Cueiliette in Bellenaves to play The Table Is Set ‘Plante-moi et Goûte-moi’ on the 4th of October . And maybe I’ll marry a tree. See this page (https://www.landscapelabs.nl/nieuwsnews/in-europa-ermis-tour-dates/) for all the info.
Dat is allemaal In Europa, Ermis!! Meer dan zesduizend kilometer voor twee workshops, een performance, drie diners en een bezoek en update van de TAIR en de Kleine Uil bij Argos, een voortgangsgesprek met de theatermakers van de eerste Table Is Set in Athene en een afsluitende onderzoeksperiode in de keuken in Spileo om volgend jaar toch nog die publicatie In de keuken, Ermis! te kunnen gaan maken. / That’s all happening In Europe, Ermis! Over six thousand kilometers for two workshops, a performance, three dinners and a visit and update of the TAIR and the Little Owl at Argos, a progress meeting with the theater makers of the first Table Is Set in Athens and a final research period in the kitchen in Spileo so that next year we can still produce that publication In the kitchen, Ermis!
Support In Europe, Ermis!
Dus steun aub In Europa, Ermis! met 23 eurocent per kilometer via Stichting Proef me, bankrekening: NL61INGB0395792096. Iedere sponsor wordt gegarandeerd uitgenodigd voor The Table Is Set ‘winter is coming’ op 21 december 2025 ter afsluiting van In Europa, Ermis! En uiteraard hou ik verder iedereen op de hoogte van de reis en alles wat er onderweg gebeurd. / Please support In Europa, Ermis! with 23 euro cents per kilometer via Stichting Proef me, bank account: NL61INGB0395792096. Every sponsor is guaranteed an invitation to The Table Is Set “Winter is Coming” on December 21, 2025, to conclude In Europa, Ermis!. And of course, I’ll keep everyone updated on the trip and everything that happens along the way.
Alvast hartelijk bedankt en vergeet niet hieronder door te lezen voor al het extra nieuws dat er nog te delen is. Fijne zomer toegewenst en deel dit bericht gerust met anderen. / Thank you in advance, and don’t forget to read below for all the additional news I have to share. Have a wonderful summer, and feel free to share this message with others.
Henry / Ermis
Extra:

Onlangs had ik met De Bonnefooi een onovertroffen dagje op de Oosterschelde met The Table Is Set ‘between salt and sweet’. Een boottocht tussen de bruinvissen op de langste dag van het jaar. En ronde ik mijn leerproces af bij Timelab in Gent, de cursus ‘together we can make it’ heb ik volgens mij heel aardig gedaan. / I recently had an unbeatable day on the Oosterschelde with De Bonnefooi, sailing between salt and sweet, with The Table Is Set. A boat trip among the porpoises on the longest day of the year. And I’m finished my learning curve at Timelab in Ghent, I think I did quite well on the “Together We Can Make It” course.
17 en 18 augustus in Groningen? Kom langs op de Noorderzon bij Werktheater Ook Fijn (voorstelling: Bakker, wat zing je mooi! Verwacht de meest muzikale croissantjes die je ooit hebt gehoord.) / August 17th and 18th in Groningen? Come to Noorderzon with the Werktheater Ook Fijn (performance: Bakker, wat zing je mooi! Expect the most musical croissants you’ve ever heard.)

Of lever voor 31 augustus een ontwerp in voor Wat zou je samen spelen zonder praten: makers, creatieven en kunstenaars gezocht om een kubus te bedenken en maken die gemiddeld en anders communicerende kinderen samen laat spelen. Zie hier voor meer informatie / Or submit a design for “What would you play together when you can’t talk” before August 31st: we’re looking for creators, creatives, and artists to design and build a cube that allows children with average and different communication skills to play together. See here for more information. (trouwens zonder te vergeten dat de situatie in Gaza onacceptabel is.)


Op 21 juni vind plaats The Table Is Set ‘between salt and sweet’: een boottocht en voorstelling zonder acteurs tussen eb en vloed. Picknicken voor gevorderden op de langste dag van het jaar op een plek die gerust ‘De Zone’ genoemd mag worden. We vertrekken vanuit Zierikzee en je kunt reserveren via deze link (de kosten voor de tocht die duurt van 14:00-22:00 zijn €45,00 en er zijn nog 10 plaatsen beschikbaar). / On June 21st The Table Is Set ‘between salt and sweet’ will take happen: a boat trip and performance without actors between ebb and flow. A true picnic for the advanced on the longest day of the year in an area that can safely be called ‘The Zone’. We leave from Zierikzee and you can make a reservation via this link (the costs for the trip that lasts from 14:00-22:00 are €45.00 and there are still 10 places available).

Intussen dacht ik dat ik gewoon een rare week had maar het bleek dat de gestaag voortbewegende planeet Saturnus, die eens in de 30 jaar haar plaats hersteld in mijn astrologische landschap, weer mijn sterrenbeeld was binnengekomen. Wat een spanning veroorzaakt tussen het 3e huis, het huis van Ermis, en het 9e huis, het huis van de Zon, de Maan en Mars in het sterrenbeeld Maagd en mij vraagt keuzes te maken. / Meanwhile I thought I was just having a weird week but it turns out that the ever-moving planet Saturn, which re-establishes its place in my astrological landscape once every 30 years, has entered my sign again. Which causes a tension between the 3rd house, the house of Ermis, and the 9th house, the house of the Sun, Moon and Mars in Virgo and asks me to make choices. In 1965, twee cycli geleden, stonden The Beatles ‘Help (I need somebody)’ op te nemen en ik koos voor mijn geboorte. In 1995 werd mij 100.000 gulden aangeboden voor een plan maar ik begreep daar niets van en maakte geen keuze. En nu ik het 60ste jaar heb bereikt en voor de derde keer door elkaar geschud wordt door Saturnus? Nu ik openlijk de naam draag van de vliegensvlugge boodschapper Ermis uit het derde huis ben ik, geloof ik, beter voorbereid./ In 1965, two cycles ago, The Beatles were recording ‘Help (I need somebody)’ and I chose to be born. In 1995 I was offered 100,000 guilders for a plan but I didn’t understand it and didn’t embrace it. And now that I have reached the 60th year and for the third time am shaken up by Saturn ? Now that I openly bear the name of the lightning-fast messenger Ermis from the third house, I believe I am better prepared. Misschien wordt het allemaal duidelijk op 21 juni, op een schip, met een diner en de magie van het landschap, waar lollies met zeezout niet zullen ontbreken…? Wie weet zie ik jou daar ook? (er zijn nog 10 plaatsen beschikbaar)/ Maybe it will all become clear on June 21st, on a ship, with a dinner and the magic of the landscape, where lollipops with sea salt will not be missing…? Who knows, maybe I will see you there too ? (there are still 10 places available)

We reizen die zaterdag met de Bonnefooi en gaan naar een gebied, De Zone, dat zoveel licht doorlaat dat ook helemaal onderin groei kan plaatsvinden en je misschien nog de contouren kan zien van een huis. Zoals de crew, Anna en Paul, van De Bonnefooi het zelf verwoorden: ‘Maak kennis met het levenstempo van een schip, leer de trage actie van het zeilen kennen en de weidsheid van het Zeeuwse landschap vanaf het water… Wij geloven dat ervaren de eerste stap is naar bescherming van dit ecosysteem’. / On that particular Saterday we travel with the Bonnefooi and go to an area, De Zone, that lets in so much light that growth can take place right at the bottom and you might even be able to see the contours of a house. As the crew, Anna and Paul, of De Bonnefooi put it themselves: ‘Get to know the pace of life on a ship, get to know the slow action of sailing and the vastness of the Zeeland landscape from the water… We believe that experiencing is the first step towards protecting this ecosystem’. We vertrekken op die zaterdag om 14:00 uur en zorgen ervoor dat het schip volgeladen is met allerlei ingrediënten voor een fantastische reis. Wil je na die tijd ook nog blijven slapen of heb je een andere vraag? Neem gerust contact met ons op via +31 6 34236549 – we helpen je graag verder! / We leave on that Saturday at 14:00 and make sure the ship is fully loaded with all the ingredients for a fantastic journey. Do you want to stay overnight after that time or do you have another question? Feel free to contact us on +31 6 34236549 – we are happy to help you!
Tot ziens in Zierikzee! / See you in Zierikzee!
PS: Het Gentse Timelab komt met een project voor 44 Helden van onze Tijd. ‘Je kent ze vast: mensen die koers houden in een wereld die voortdurend verschuift. Voor die mensen opent Timelab een bijzonder traject’. Een jaar lang. Een groep gelijkgestemden. Ruimte voor verdieping, versnelling en strategische/persoonlijke groei en dus een programma dat start in september 2025 bij Timelab in Gent. Alle info + inschrijving / Ghent-based Timelab is coming up with a project for 44 Heroes of our Time. ‘You probably know them: people who stay on course in a world that is constantly shifting. Timelab is opening a special trajectory for those people’. For a year. A group of like-minded people. Space for deepening, acceleration and strategic – personal growth and therefore a program that starts in September 2025 at Timelab in Ghent. All info + registration
PSS: En voor de zomer nog wat extra intellectuele bagage voor je zomerse reis op je laptop: Wat is de rol van een feministe in de tijd van het fascisme? / And for the summer, some extra intellectual luggage for your digital summer trip: What is the role of a feminist in the time of fascism? Als we samen lezen, gebeurt er toch iets? / If we read together, something happens, right? En wanneer je deze zomer de grens oversteekt onthoud dan: / And when you cross the border this summer, remember:
8 mei: Voordat ik vertel over zout & zoet, een boottocht, een protest, een maaltijd, een workshop, een boekwerk en een jubileum wil ik je eerst laten weten dat ik het soms moeilijk vind om me voor te stellen dat jij en ik met elkaar in contact zijn. Ik bedacht me dat ik een Google-formulier zou kunnen maken maar misschien vind je dat niet prettig. Toch zou ik echt wel willen blijven weten wat je doet? Welk gerecht je zou maken als je de gedachte aan je moeder zou moeten vieren? En of je deze zomer met me zou willen picknicken? / Before I tell you about salt & sweet, a boat trip, a protest, a meal, a workshop, a book and an anniversary I want to let you know that sometimes I find it hard to imagine that we really communicate. I thought I could make a Google form but maybe you don’t like that. But I would really like to know what you do? What dish you would make if you had to celebrate the memory of your mother? And if you maybe like to have a picnic with me this summer?

En voordat ik vertel over die boottocht in juni die trouwens de titel The Table Is Set ‘between salt and sweet’ heeft gekregen, en die later dit jaar nog gevolgd gaat worden door The Table Is Set ‘for mapping your story through food’ en The Table Is Set ‘for Stalkers’, wil ik je eerst uitnodigen mee te gaan protesteren. Op 24 mei bij het landelijke protest tegen angstzaaiers en populisten die de politieke agenda willen bepalen en mensen verdelen in groepen. Ondanks dat ik zelf nog wel eens bang om mijn stem te laten horen hoop ik dat we dat toch met velen kunnen doen bij dat protest. Daarom heb ik ook een bijdrage gedaan aan de Hind Rajab Stichting omdat ik vind dat geen kind, waar dan ook, zich onveilig zou moeten voelen. / And before I tell you about that boat trip in June, which has been given the title The Table Is Set ‘between salt and sweet’, and which will be followed later this year by The Table Is Set ‘for mapping your story through food’ and The Table Is Set ‘for Stalkers’, I would first like to invite you to join a protest. On May 24th at the national protest; against fear mongers and populists who want to determine the political agenda and divide people into groups. Even though I am at times afraid to make my voice heard, I hope that many of us can do so at that protest. That is why I also made a contribution to the Hind Rajab Stichting because I believe that no child, anywhere, should feel unsafe.
- ‘Wat kan ik er nou aan doen, ik kan gewoon aan niets anders denken dan die woorden van hem: GELUK, GRATIS, VOOR IEDEREEN, EN LAAT NIEMAND VERGETEN WORDEN!”’. (Bermpicknick, Arkady en Boris Strukatsky, 1972) / ‘What can I do, I just can’t think of anything else but those words of his: HAPPINESS, FREE, FOR EVERYONE, AND LET NO ONE BE FORGOTTEN!’ (Roadside Picnic, Arkady and Boris Strukatsky, 1972)

Een lieve vriendin van me, die bij Artsen zonder Grenzen werkt en momenteel gestationeerd is in Sudan, maakte gisteravond, misschien wel voor ‘GELUK’, een heerlijk recept van inktvis met spinazie en tomaten saus voor haar Spaanse en Afghaanse huisgenoot en zichzelf. Eten is een taal die deelbaar is en die vertelt over de onrust waarin we leven. En daarom draag ik begin juni een kook-workshop bij aan Recepten als dragers van culturele identiteit en verzet als onderdeel van Beyond the Nuclear Family. Onderdeel te mogen zijn van dit bijzondere project voelde al tijdens de voorbereidingen als een omarming waar ik erg blij van wordt. En ‘een reflectie van regionale kennis’ en ‘nieuwe contexten’, gaat toch ook over waar ik me mee bezig houdt dus hoe kan ik ook anders dan een poffert bakken volgens het recept, uit 2013, van de buurvrouw van het schooltje in Nieuw Buinen. Dit alles vind plaats op maandag 2 juni bij Het Resort in Groningen. / A dear friend of mine, who works for Doctors Without Borders and is currently stationed in Sudan, made a delicious recipe of squid with spinach and tomato sauce for her Spanish and Afghan roommate and herself last night, perhaps just for ‘HAPPINESS’. Food is a language that can be shared and that tells about the turmoil in which we live. And that is why I am contributing a cooking workshop to Recipes as carriers of cultural identity and resistance as part of Beyond the Nuclear Family at the beginning of June. Being part of this special project already felt like an embrace during the preparations that makes me very happy. And ‘a reflection of regional knowledge’ and ‘new contexts’ is anyhow about what I am concerned with, so how could I do otherwise than bake a poffert according to the recipe, from 2013, of the neighbor of a small school in the rural village of Nieuw Buinen. All this will take place on Monday June 2 at Het Resort in Groningen.

Op 21 juni vind plaats The Table Is Set ‘between salt and sweet’: een boottocht en dus ook een voorstelling zonder acteurs tussen eb en vloed, met eten, drinken en landschap. Het wordt werkelijk picknicken voor gevorderden! Op de langste dag van het jaar organiseren wij: Anna Dupon (woordkunstenaar en meeschrijver van Lees me), Paul Lansbergen (kok en schipper), Jonas Bleijerveld (artist-educator) en ik met het schip De Bonnefooi dit varend en verkennend diner in de provincie Zeeland. We vertrekken vanuit Zierikzee en je kunt reserveren via deze link (de kosten voor de tocht die duurt van 14:00-22:00 zijn €45,00 en er zijn 25 plaatsen beschikbaar). / On June 21st, The Table Is Set ‘between salt and sweet’ will take place: a boat trip and also a performance without actors between ebb and flow, with food, drinks and landscape. It will truly be a picnic for the advanced! On the longest day of the year, we: Anna Dupon (spoken word artist and co-writer of Read me), Paul Lansbergen (cook and skipper), Jonas Bleijerveld (artist-educator) and I organize this sailing and exploratory dinner in the province of Zeeland with the ship De Bonnefooi. We sail from Zierikzee and you can make a reservation via this link (the costs for the trip that lasts from 14:00-22:00 are €45.00 and there are 25 places available).
Trouwens The Table Is Set is een reizende eetvoorstelling waarbij het publiek ook ‘graaft’ in haar eigen herinnering om samen bloot te leggen wat er nog gaat gebeuren, waarbij we dit keer zout en zoet proeven (karamelzeezout mag toch niet ontbreken?), moeten waden en slijk moeten trotseren, en dus ook droog en nat combineren. En iedereen die meegaat met The Table Is Set ‘between salt and sweet’ krijgt van tevoren voldoende informatie over vertrekplek, waarschijnlijk Zierikzee, en wat er meer verwacht word aan voorbereidingen en natuurlijk advies over kleding. / By the way, The Table Is Set is a traveling food performance in which the audience also ‘digs’ into its own memories to uncover together what is yet to happen, for which this time we taste salt and sweet (caramel sea salt cannot be missed, can it?), have to wade and brave mud, and therefore also combine dry and wet. And everyone who goes with The Table Is Set ‘between salt and sweet’ will receive sufficient information beforehand about the departure location, probably Zierikzee, and what else is expected in terms of preparations and of course advice about clothing.

Verder werk ik momenteel door aan de publicatie In de keuken, Ermis! Een boek over mijn stiefmoeder en een vrouwencollectief in Noord-Griekenland en daarom reis ik regelmatig door Europa. Onderweg door Europa, in keukens en aan tafels zoek ik naar de verhalen van eters, moeders, peetmoeders, vrouwen in werkplaatsen en ik richt me op de situaties in hun leven die daadwerkelijk hebben plaatsgevonden. ‘Herstories’ (geen his-story’s) en aangepaste visies op de toekomst zoals deze eerder zijn geformuleerd door Donna Haraway, Ursula Le Guin en Adrienne Rich. Meer informatie over het boekwerk en al het bovenstaande vindt je op LandscapeLabs.nl. / Furthermore, I am currently working on the publication In the kitchen, Ermis! A book about my stepmother and a women’s collective in Northern Greece and that is why I regularly travel through Europe. On my way through Europe, in kitchens and at tables, I look for the stories of eaters, mothers, godmothers, women in workshops and I focus on the moments in their lives that actually took place. ‘Herstories’ (not his-stories) and adapted visions of the future as previously formulated by Donna Haraway, Ursula Le Guin and Adrienne Rich. More information about the book and all of the above can be found on LandscapeLabs.nl.

Dit jaar bestaat Landscape Labs 10 jaar. In de volgende berichten meer informatie over hoe we dit gaan vieren maar ik kan alvast verklappen dat er in ieder geval een zomerse picknick aan zit te komen in een landschap dat een grote rol heeft gespeeld in de totstandkoming van Landscape Labs. / Landscape Labs is celebrating its 10th anniversary. More information on how we are going to celebrate will follow in the following posts, but I can already reveal that there will be a summer picnic in a landscape that played a major role in creating the platform Landscape Labs.
Tot ziens in Zierikzee! Of waar je ook maar met me picknicken wil! / See you in Zierikzee! Or wherever you want to picnic with me!


24 april 2025: Even een kort bericht met een boel aanbiedingen. Wees er snel bij wat er is maar beperkt plek. Aanmelden kan via de vermelde adressen. / Just a short message with lots of offers with only limited seats. When interested you can register via the addresses mentioned
Hoe, wat en waar? /How, what and where?:
The Table Is Set ‘with consent’: Ik organiseer op donderdag 24 april i.s.m. DIHAN in antiquariaat Berger & De Vries te Groningen een diner-workshop. Uitgaande van de vraag ‘Wanneer was het voor het laatst dat een vliegtuig je mond in vloog?’ geef ik die avond een introductie over voeden en gevoed worden ‘met wederzijdse toestemming’. We eten die avond samen en meer dan alleen dan ‘feed the other like a mother’. We hopen op prachtige momenten van zorg en gedeelde behoefte met het eten als drager van ervaringen uit heden en verleden. Uiteraard is het de bedoeling dat je een gerecht voor twee meeneemt en dat gerecht mag je aan je moeder doen denken natuurlijk! Wij zorgen voor de context, drankjes aan de bar zelf afrekenen. Aanmelden kan via dit google formulier (er is een beperkt aantal plaatsen beschikbaar). / On Thursday April 24th I am organizing a dinner workshop in collaboration with DIHAN in the Berger & De Vries antiquarian bookshop in Groningen . Based on the question ‘When was the last time an airplane flew into your mouth?’ I will give an introduction that evening about feeding and being fed ‘with consent’. In the workshop we will eat together and not only as just to ‘feed the other like a mother’. We hope for beautiful moments of care and shared need with the food as a ‘carrier bag’ of past and present experiences. Of course the request is that you bring a dish for two and that dish may remind you of your mother of course! We will provide the context, drinks at the bar you pay for yourself. You can register via this google form (there are a limited number of places available).

The Table Is Set ‘between salt and sweet’: Op de langste dag van het jaar en dus het begin van de zomer, zaterdag 21 juni, organiseer ik samen met Anna Dupon (meeschrijver van Lees me) en het schip De Bonnefooi een varend en verkennend diner in de provincie Zeeland. Meer informatie volgt nog maar je kunt je alvast aanmelden via: schip.bonnefooi@gmail.com, o.v.v. ‘between salt and sweet’ (de kosten voor de tocht die duurt van 14:00-22:00 zijn €45,00 en er zijn een beperkt aantal plaatsen beschikbaar) / On Saturday June 21st, the longest day of the year and thus the beginning of summer, I organize a sailing and exploratory dinner in the province of Zeeland. I do this together with Anna Dupon (co-author of Read me) and the ship De Bonnefooi. More information will follow but you can already register via: schip.bonnefooi@gmail.com, o.v.v. ‘between salt and sweet’ (the costs for the trip that lasts from 14:00-22:00 are €45.00 and there are a limited number of places available)

The Table was Set ‘op kantoor’: Afgelopen 21 maart was er een pracht The Table Is Set in Nijmegen en het verslag daarvan is zojuist on-line verschenen (met foto’s en met een dikke met dank aan Wintertuin!): Notulen van het onzichtbare/ On March 21st there was a wonderful The Table Is Set in Nijmegen and the report of that has just been published online (with photos and a big thanks to Wintertuin!): Notulen van het onzichtbare
Soon more news about The Table Is Set in different places!
12 maart / March 12th: Aiaiaiaiaiai wat gebeurd er een boel! Ik was natuurlijk bezig een plek te vinden voor het magnifieke schilderij It is all about the missing data (2013, link) van Blas Isasi Gutiérrez. En ik schrijf nog steeds aan In de keuken, Ermis! Een boek over mijn stiefmoeder, een prachtig vervolg op Lees me. / Aiaiaiaiaiai why so many things at the same time? Of course I was busy finding a place for the magnificent painting It is all about the missing data (2013, link) by Blas Isasi Gutiérrez. And I am still writing In the kitchen, Ermis! A book about my stepmother, a wonderful sequel to Lees me. En er was natuurlijk ook nog de aardappel performance Facing the Potato van de EAT Collective tijdens de manifestatie SPUD in ArtIsBook te Groningen. Daar zijn hier nog wat beelden van terug te vinden. / And of course there was also the potato performance Facing the Potato by the EAT Collective during the manifestation SPUD in ArtIsBook in Groningen. Here can find some footage of that.

Trouwens Edible Actions Together (E.A.T.) is een collectief en open platform om te verbinden, ervaringen te delen en kennis te verkennen met betrekking tot voedsel. / By the way, Edible Actions Together (E.A.T.) is a collective and open platform to connect, share experiences and explore knowledge about food. Onze nieuwste activiteit staat ook al weer te gebeuren, volgende week 18 maart: VERA Zienema x E.A.T. Collective present: Les Glaneurs et la Glaneuse van Agnès Varda. Met deze film gaat onze onze aandacht naar vergeten voedsel. Zie hier de vooraankondiging. / Our newest activity is also about to happen, next week March 18: VERA Zienema x E.A.T. Collective present: Les Glaneurs et la Glaneuse by Agnès Varda. With this film, our attention goes to forgotten food. See the pre-announcement here. Na de film vertoning is er een Q&A en open discussie met E.A.T. Collective over de onderwerpen die in de film aan bod komen. Dus VERA Zienema, dinsdag 18 maart 2025, 20:30 | €5,-, Oosterstraat, Groningen. / After the film screening there will be a Q&A and open discussion with E.A.T. Collective about the topics covered in the film. So! VERA Zienema, Tuesday 18 March 2025, 20:30 | €5,-, Oosterstraat, Groningen.

Het vervolg op Lees me? De opvolger van Lees me, met die werktitel: In de keuken, Ermis! Een boek over mijn stiefmoeder gaat niet over Elles maar wel over vrouwen, zorg en eten. (met de bijgesloten afbeelding geef ik een kijkje achter schermen). / Writing the sequel to Lees me? The sequel, with the working title: In the kitchen, Ermis! A book about my stepmother is not about Elles but yet again about women, care and food. (with the enclosed image I give a look behind the scenes). Door enkele tegenslagen die ik daarbij ontmoet werd ik even teruggeworpen in de tijd maar elk nadeel heb zijn voordeel blijkt en omdat ik nu dus part-time werk in een restaurant blijf ik keurig bij de les. Dus organiseer ik nu (weer) de performatieve diners The Table Is Set in Nederland als daarbuiten met de uiteindelijke bedoeling om mij weer terug te krijgen in Griekenland zodat ik mijn onderzoek voor de publicatie kan gaan afmaken. Dus: / But due to some setbacks I encountered I was thrown back in time but luckily every disadvantage has its advantage, and now I work part-time in a restaurant and therefore stayed focused and started organising the performative diners The Table Is Set in the Netherlands and abroad with the ultimate aim of getting me back to Greece so that I can finish my research for the publication. So:

The Table Is Set: (zie ook de link)/ The Table Is Set (see the link to): Met Ursula Le Guin haar ‘Graaf daar! Wat zal je er vinden? Zaden. Zaden van wilde granen.’ (Always coming home, 1984) verzorg ik de reizende eet-voorstelling The Table Is Set zonder acteurs, noem het gerust ‘picknicken voor gevorderden’. En met de geserveerde gerechten, gemaakt door de gasten, graven we in onze herinnering om bloot te leggen wat er nog gaat gebeuren; eten om de toekomst te kunnen voorspellen en voor altijd het verleden te onthouden. En steevast eten we ook poffert en spelen we een scene uit Tarkovsky’s The Sacrifice. / With ‘Dig there! What will you find? Seeds. Seeds of the wild oats.’(Always coming home, 1984) I present The Table Is Set, a traveling food show without actors, truely a ‘picnic for the advanced’. With the dishes served we dig into our memories to reveal what is yet to happen; eat to predict the future and remember the past forever. Most often we do eat festive cake and act out a scene from Tarkovsky’s The Sacrifice. De eerstvolgende The Table Is Set vind al plaats op 21 maart 2025 op kantoor van literatuurorganisatie Wintertuin, in Nijmegen (NL). / The next The Table Is Set will already take place on March 21, 2025 at the office of the literature organization Wintertuin, in Nijmegen (NL).
Wil jij The Table Is Set met een goede reden ergens laten plaatsvinden neem dan contact op met proefme[at]landscapelabs.nl. Praktisch betekent het dat ik arriveer met een bus vol ideeën, kookspullen van Elles, wat maskers en kostuums en dan lokaal eten en mensen verzameld om tot een diner te komen. / If you want to have The Table Is Set take place somewhere for a good reason, please contact proefme[at]landscapelabs.nl. Practically speaking it means that I arrive with a bus full of ideas, Elles’ cooking utensils, some masks and costumes and then local food and people gathered to come to a dinner.

De besloten The Table Is Set afgelopen 8 maart, ter viering van Internationale vrouwendag, was magisch, leerzaam en fantastisch lekker. Ja, als ik iets doe, doen juist ook anderen iets. Dus de gasten namen eten en verhalen mee en samen vormden de gerechten een reis door tijd en ruimte vormen, met het tafelkleed als keukenatlas. / The (private) The Table Is Set on March 8th to celebrate International Women’s Day was magical and educational and fantastically delicious. Yes, when I do something, others do something too. So the guests brought food and stories and together the dishes formed a journey through time and space, with the tablecloth as a kitchen atlas.
Binnenkort meer nieuws over een The Table Is Set ‘met toestemming’ in Groningen op 24 april!!! / More news soon about The Table Is Set ‘with consent’ in Groningen on April 24th!!!
Lieve grtn /big hug
Ps Omdat er zoveel gaande is en de sociale media ook niet meer zijn wat ze waren is er nu op mijn website naast de nieuwspagina ook de anti-social pagina; daar is ook nog wel eens wat te lezen wat ik kwijt moet. Het motto is: probeer elkaar opnieuw te vinden! En natuurlijk vind je op de website de vooraankonigingen van de publicatie (food & care) en diners (The Table Is Set). Kijk even rond op de website www.landscapelabs.nl / Because there is so much going on and social media is not what it used to be, there is now an anti-social page on my website in addition to the news page; there is things to read there that I need to get off my chest. The motto is: try to find each other again! And of course the website pre-announces the publication (food & care) and dinners (The Table Is Set). Take a look around the website www.landscapelabs.nl
—————————————————————————————————–
30 december 2024 / December 30th 2024: Waar was ik gebleven? / What was I up to?

Ik was natuurlijk bezig een plek te vinden voor het magnifieke schilderij It is all about the missing data (2013, link) van Blas Isasi Gutiérrez. Daardoor is het schilderij in ieder geval met liefde opgeslagen, had ik een mooie presentaties voor een aantal Groningse musea en is er een idee voor een eendaagse presentatie in de zomer van komend jaar. / I was of course trying to find a place for the magnificent painting It is all about the missing data (2013, link)) by Blas Isasi Gutiérrez. As a result, the painting has been stored with love, I had wonderful presentations for a number of Groningen museums and there is an idea for a one-day presentation in the summer of next year.

En de afgelopen tijd was ik weer in Griekenland (en Bulgarije en Belgie), o.a. lekker hard gewerkt in de keuken in Spilaio, en daarover ga ik jullie nog veel meer vertellen in de komende maanden. / And recently I was back in Greece (and Bulgaria and Belgium), among others. I worked really hard in the kitchen in Spilaio, and I will tell you much more about that in the coming months.
Wat heb je misschien gemist? / What might you have missed?:

Het culturele nieuws van de afgelopen maand was wat mij betreft toch dat componist Camiel Jansen een hedendaags oratorium schreef, gebaseerd op het essay De Fundamenten van Ramsey Nasr (zie deze link). De Fundamenten (2021), dat uitkwam in hetzelfde jaar als Lees me, bevat een lange uitwijding over het varkensproject van Sjef Meijman en Elles Kiers in Rotterdam. En juist die uitwijding is een uitgesproken onderdeel geworden van het oratorium. Elles vond de tv-opnamen in ieder geval prachtig. Het stuk ging afgelopen 12 december in premiére in het Concertgebouw. (Sjef en Elles waren niet uitgenodigd) / As far as I’m concerned, the news of the past month was that Composer Camiel Jansen wrote a contemporary oratorio, based on the essay The Fundamenten by Ramsey Nasr. (see this link) De Fundamenten (2021), which was published in the same year as Lees me, contains a long explanation about the pig project of Sjef Meijman and Elles Kiers in Rotterdam. And it is precisely that elaboration that has become an explicit part of the oratorio. Elles loved the TV recordings. The piece premiered on December 12th in the Concertgebouw. (Sjef and Elles were not invited)
En waar kun je mij vinden (voor de nieuwsjaarwensen)? / And where can you find me (to exchange New Year’s wishes)?:

Bij ArtIsBook in Groningen want ik nodig je uit om daar langs te komen van 9 tm 12 januari. Tijdens deze vierdaagse manifestatie presenteert Ellen Mandemaker het nieuwe en laatste nummer van haar Spud magazine, en sluit het EAT Collective, waar ik onderdeel van ben, hierbij aan met Facing the Potato. Ik ben daar dus ook vast kokend of heel melig iets aan het doen met aardappels. Meer informatie vind je hier./ At ArtIsBook in Groningen because I invite you to visit me there sometime between 9 and 12th of January. During this four-day event, Ellen Mandemaker presents the new and final issue of her Spud magazine, and the EAT Collective, of which I am part, joins in with Facing the Potato. So I’m probably there doing some solid potato cooking or falling apart laughing. More information can be found here.
Wat kan je verder van me verwachten de komen de tijd? / What else can you expect from me in the future?:

Waar ik het zeker met jullie de komende maanden over ga hebben is eten en zorg. Ik wist immers al dat ik op zoek was naar een antwoord dat eetbaar en leesbaar zijn kunnen zijn maar wat ik er nu over kwijt wil is dat ik blijkbaar al werk aan een opvolger van Lees me! Daarover later veel meer! / What I definitely will be talking about with you in the upcoming months is food and care. After all, I already knew that I was looking for an answer that could be edible and readable, but what I uncovered in the past months is that I am working on a successor to Lees me (read me)! Much more about that later!
Op een zorgzaam 2025 zonder geweld!/ Here’s to a caring 2025 without violence!

25 september / September 25th: Het schilderij It is all about the missing data (2013) van de Peruaanse kunstenaar Blas Isasi* zoekt een nieuwe hangplek./ The painting It is all about the missing data (2013) by Peruvian artist Blas Isasi* is looking for a new display.
Na een elf jaar zoeken wij voor dit schilderij een nieuwe hangplek. / After an eleven-year loan, we, Foundation Proef me, are looking for a new display for this painting. It is all about the missing data meet driehonderdnegen bij honderddrieëntwintig centimeter op centimeter dik plexiglas plus vijf getekende voorstudies (tweeënveertig bij dertig cm) en was het prachtige resultaat van Blas Isasi zijn PAIR project**. / It is all about the missing data measures three hundred and nine by one hundred and twenty-three centimeters by centimeter thick plexiglass and (possibly) comes with five drawn preliminary studies (forty-two by thirty cm) and was the beautiful result of Blas Isasi his PAIR project**. Met het schilderij it is all about the missing data en de zes getekende voorstudies maakte Blas duidelijk dat het eigenlijk allemaal gaat om wat je niet ziet maar dat wat je niet ziet wel degelijk een grote invloed heeft op de leefomgeving. / With the painting It is all about the missing data and the six preliminary studies, Blas made it clear that it is actually all about what you don’t see, but that what you do not see does have a major influence on the living environment.

Voor het uitgebreide verhaal zie deze pagina / For the detailed story see this page
Misschien gaat onze voorkeur uit naar een instelling die zich bezighoudt met landschap en/of cultuur maar misschien weet jij ook een plek die misschien nog beter is? Het liefst zouden we zien dat dit plaats kan vinden op basis van huurkoop maar ook langjarige bruikleen is weer mogelijk. In goed overleg hebben we besloten dat eventuele inkomsten fifty-fifty ten goede komen van St Proef me en de kunstenaar Blas Isasi. / Perhaps we might prefer an institution that deals with landscape and/or culture, but perhaps you know a place that might be even better? We would prefer display on a hire-purchase agreement, but long-term loans are just as negotiable. After careful consultation, we decided that any income would go fifty-fifty to St Proef me and the artist Blas Isasi.
Heb je vragen of suggesties? proefme[at]landscapelabs.nl/ Do you have questions or suggestions? proefme[at]landscapelabs.nl
* Extra!!! New work by Blas Isasi can be seen in November in New Orleans: ‘He (Blas Isasi) is one of the artists participating in Prospect.6: the future is present, the harbinger is home, New Orleans´ triennale curated by Miranda Lash and Ebony G. Patterson. During his fellowship at Sam Fox School of Design & Visual Arts, Isasi will be working on The weight of a gaze (is to listen to the sound of a kilogram), a project that will culminate in a solo exhibition at the Saint Louis Art Museum’…
** De PAIR was een portable woon- en werkplek die van 2009-2019 op verschillende locaties in Nederland heeft gestaan vanwaaruit kunstenaars uit binnen- en buitenland projecten hebben gedaan. Sociaal geëngageerde projecten waarbij bewoners en de locatie betrokken raakten en hun kennis te deelden. / From 2009 until 2019 the PAIR was a portable residence that stood at various locations in the Netherlands, from which international artists did their projects. Socially committed projects in which residents and the location became involved and shared their knowledges.


6 augustus / August 6 2024: Met Didier Eribon zijn boek Terugkeer naar Reims als ruggensteun durf ik hardop te zeggen dat mijn afkomst, een lange historische lijn van mannen en vrouwen uit de landarbeiders klasse, een grote rol in mijn werk speelt. Diep weggestopte gevoelens van onderdanigheid, schaamte en financiële afhankelijkheid, met eeuwen van moeders die allen geregistreerd stonden als dagloners. Het moet toch ook daarom zijn dat ik me als een vis in het water voel in situaties waarin ik dit gespiegeld zie; bijvoorbeeld in Wales (Rrrrriot 2011, The Future Has A Past 2020), Rusland (about AIR’s 2012) en tegenwoordig in Noord Griekenland (Lollypop Station Dikaia 2023). / With Didier Eribon’s book Returning to Reims as a backing, I dare to say out loud that my origins; a long historical line of men and women from the labour class, played a major role in my work. Deeply buried feelings of submissiveness, shame and financial dependence, with centuries of mothers who were all registered as day laborers. That must be why I feel very much at home where I see this reflected; for example in Wales (Rrrrriot 2011, The Future Has A Past 2020), Russia (about AIR’s 2012) and currently in Northern Greece (Lollypop Station Dikaia 2023). In veel projecten ging ik in gesprek met juist oudere vrouwen over wat er nu werkelijk is gebeurd. ‘Herstory’ vanuit haar bejaardentehuis op Vlieland, in haar hotel in de Eden Valley in Wales en recent bij mijn stiefmoeder en haar vrouwen collectief GAIA in Noord Griekenland. / In many projects I have talked to older women about what really happened. ‘Herstory’ told from her retirement home on Vlieland, in her hotel in the Eden Valley in Wales and recently by my stepmother and her women led collective GAIA in Northern Greece.

Dus laten we, vanwege het mislukken van eerdere nieuwsupdates, eerst nog even doen alsof het eind mei is en ik werk aan mijn projecten als onderdeel van Reclaiming Space Residence georganiseerd door Co-Transpose in Noord Griekenland. Ik bevind me in Thracië[3], ergens op een oude zijderoute en ik denk na over ergens thuiskomen, economische relaties en leegstand en geniet van bijna verlaten werkplaatsen met uitstekend gereedschap. Ik bevind me aan de zuidkant van de rivier de Maritza, ten noorden ervan loopt de nieuwe zijderoute door het huidige Turkije en Bulgarije, daar doe ik soms boodschappen of ga naar een badhuis om grappend bevraagd te worden over mijn eventuele joods afkomst. / So, due to the failure of writing the previous newsitems, let’s pretend that it is the end of May and I am working in Greece as part of Reclaiming Space Residence organized by Co-Transpose. I am in Thrace3, somewhere on an former silk road and I think about ‘coming home’, economic relations and vacant buildings and enjoy almost abandoned workshops with excellent tools. I am on the south side of the Maritza River, north of it the new Silk Road runs through present-day Turkey and Bulgaria, where I go shopping or visit a bathhouse to be critically but jokingly asked about my possible Jewish origins. /

Hier aan de Griekse kant arriveren regelmatig migranten uit Afghanistan, Nigeria en Koerdistan. Een oudere vrouw in zo’n groep van migranten, op zoek naar veiligheid en onderdak, geef ik mijn regenjas. Later in Nederland werk ik samen met een Koerdische migrant die zeven keer die rivier daar is overgestoken; ze vertelt haar verhaal op een festival, ik geef wat suggesties voor haar presentatie./ Migrants from Afghanistan, Nigeria and Kurdistan regularly arrive here on the Greek side. I give my raincoat to an older woman ,in such a group of migrants looking for safety and shelter. Later in the Netherlands I work with a Kurdish migrant who has crossed that river seven times; she tells her story at a festival, I give some suggestions for her presentation. / De zijderoutes gaan over handel, de vluchtwegen gaan over conflicten. Soms passeert er een West Europese fietser onderweg naar China die zich ‘s weekends laat vergezellen door zijn vrouw. En bijna altijd wordt er lawaai gemaakt door oudere mannen met bosmaaiers. Ik ben hier nu vaak genoeg om inmiddels mijn eigen migratie te overwegen, hier waar de grens bestaat uit een rivier waar ik niet in mag vissen, waar ik mijn Turks Fruit plagerig deel met Griekse soldaten en mijn appels en regenkleding geef aan wereldburgers. / The silk routes are about trade, the escape routes are about conflict. Sometimes a Western European cyclist passes by on his way to China, at the weekends accompanied by his legal partner. And almost always there is noise made by older men with brush cutters. I have now been here often enough to consider my own migration, to where the border consists of a river that I am not allowed to fish in, where I teasingly share my Turkish Delight with the Greek soldiers and give my apples and rain gear to the citizens of the world.

Ik mag de werkplaats gebruiken van Michalis (een leeftijdsgenoot, vader van een Co-Transpose heldin en zwager van mijn zelfbenoemde stiefmoeder) voor het maken van tafels (van tafels) om de tafel te dekken voor een heuse The Table Is Set. Ik zaag tafels doormidden en verbind ze weer in een andere volgorde voor een fantastisch theatraal diner met als hoofdthema ‘zorg’. / I can use the workshop of Michalis (a peer, father of a Co-Transpose heroine and brother-in-law of my self-proclaimed stepmother) to make tables (from tables) to set the table for a real The Table Is Set. I saw tables in half and connect them in a different order for a fantastic theatrical dinner with ‘care’ as the main theme. /

Bij het diner zitten de oudere mannen ietwat ongemakkelijk te niksen terwijl de rest er voor iedereen een fantastische bijeenkomst van maken. Het diner is mijn persoonlijke bijdrage aan de werkperiode bij Co-Transpose. Ik houd van hun collectiviteit maar verlies me er soms ook nog wel eens in. Zij zijn voor mij zeer belangrijk aan het worden en het doet me denken aan de collectiviteit zoals ik die eerder heb ervaren in woon- en werkgemeenschappen. En The Table Is Set, in het leegstaande café van Dilofos, werd dankzij Eleni Tsompanidou van Co-Transpose, na mijn falen in Kroatië (zie de vorige nieuwsbrief), waarschijnlijk de meest burleske avond die ik mij kon toewensen. / At dinner, while the older men sit awkwardly, the rest of us make it a fantastic gathering for everyone. The dinner is my personal contribution to the working period at Co-Transpose. I love their collectivity but sometimes I do get lost in it. They are becoming very important to me and it reminds me of the collectivity I have experienced before in squats and workshops. And The Table Is Set, in the empty café of Dilofos, became probably the most burlesque evening I could wish for, thanks to Eleni Tsompanidou from Co-Transpose (after my failure in Croatia(see previous newsletter)).

Na de werkperiode met Co-Transpose zet ik mijn leven voort in het even verderop gelegen dorp Spileo. Daar is het dus waar ik ‘de schaduwen alleen nog maar langer zag worden’ toen ik vorig jaar meehielp in de keuken van het collectief GAIA die er ook een winkel runt. Zoï, de initiator van GAIA, gaf mij vorig jaar mijn Griekse naam Ermis en is nu inmiddels die eerder genoemde zelfbenoemde stiefmoeder. En hier in dit dorp is het waar ik ga werken aan mijn mouseío sýnchronon provlimáton /museum voor hedendaagse problemen. Museum en bushalte. Problemen? Mijn “vaste” onderdak is ingepikt door een groep studenten en de hond van dichter Stelios Nduranidis blijkt dood te zijn. Dat laatste doet me pijn en ik deel dit met de dichter wat hem aanzet tot het voordragen van een gedicht over het ouder worden. De klank van de Griekse taal draagt zijn woorden en ik lach weer./ After the work with Co-Transpose in Dikaia and Dilofos, I continue my life in the village of Spileo. Where last year I saw ‘the shadows only getting longer’ when I helped out in the kitchen of the GAIA collective. Zoï, the initiator of GAIA, gave me my Greek name Ermis last year and is now the aforementioned self-proclaimed stepmother. And here in this village it is where I will work on my mouseío sýnchronon provlimáton / museum for contemporary problems. Museum and bus stop. Problems? My “permanent” shelter has been taken by a group of students and poet Stelios Nduranidis’ dog turns out to be dead. The latter hurts really and I share this with the poet, which prompts him to recite a poem about growing older. The sound of the Greek language carries his words and I smile.

Het is een fantastische tijd waarin Zoï en ik praten over recepten, sociologie en mogelijke plannen voor de toekomst, ik moerbei-jam maak en bij zonsopgang rozenbladeren pluk voor de rozenjam, regelmatig meega naar Bulgarije voor wijn en geschiedenislessen, terwijl ik ook weet dat ik over enkele weken al in een AZC in Nederland een lunch ga maken voor een festival. ‘Ons einde kende geen ontwikkeling, maar alleen vluchtelingen’ lees ik in de introductie van een Bulgaars historisch kookboek. Dat raakt me. Die schaduwen waar ik het over had zijn inmiddels zo verdomde lang geworden en nog steeds gaat de zon hoger staan./ It’s a fantastic time in which Zoï and I talk about recipes, sociology and possible plans for the future, I make mulberry jam and at sunrise I pick rose leaves for the rose jam, Gos (husband of Zoi) regularly takes me to Bulgaria for wine and history lessons, while I also know that I In a few weeks I will be making lunch for a festival in a Refugee center in the Netherlands. “Our end had no development, but only refugees,” it says in the introduction to a Bulgarian historical cookbook. That affects me deeply. Those shadows I was talking about have become so damn long and the sun is still rising higher.

Dan is het ineens eind juni, ik ben bijna thuis en door de belevenissen onderweg ben ik echt moe geworden; met zoveel mensen gesproken en samengewerkt. Twee Britten willen me onderweg hun laatste blikjes bonen en zalm geven, omdat ze huiswaarts gaan, ik laat ze geworden, ik luister en kijk iedere dag mijn ogen uit; migratie is wat ik om me heen zie en ik geniet er met grote teugen van, ondanks dat we met elkaar in oorlog zijn en ik niet alles meer durf te zeggen. Maar ik zeg je: ik heb tafels doormidden gezaagd, een museum geopend in een bushalte, gekookt met Grieken, Koerden, Somaliër en Nigerianen, een performance gemaakt in Gent, gepraat en geschreven, gekookt en gevaren. Ik wil jullie graag op de hoogte houden maar weet even niet hoe? / Then all of a sudden it’s the end of June, I’m almost home and the experiences along the way have made me really tired; I talked and worked with so many people. Two British people want to give me their last cans of beans and salmon on the way, because they are going home, I leave them to it, as every day I listen and perceive; migration is what I see and I enjoy it immensely, even though we are at war with each other and I feel I no longer dare to say everything. But I tell you: I sawed tables in half, opened a museum in a bus stop, cooked with Greeks, Kurds, Somalis and Nigerians, made a performance in Ghent, talked and wrote, cooked and sailed. And I would like to keep you informed, but I don’t know how?

En nu is het werkelijk al augustus. Ik was op plekken waar niemand mee zal doen met welke revolutie dan ook als er niet gedanst mag worden! Dat vind ik prachtig. Net als dat ik in Noord Griekenland het woord chorografie niet hoef uit te leggen. Nee, niet choreografie, maar chorografie: het in kaart brengen van routes en wegen in de πηλός (klei) waarop je woont en daarbij overdrijven wat belangrijk is zoals de μούρο (Moerbei) schuin achter het nog te realiseren café en de zwartgeblakerde koelkast van de Bulgaar. Dat is waar Zoë en anderen met me over spraken. / And now it is August. I was in places where no one will join any revolution if there is no dancing! I am in full support of that idea. Just like I don’t have to explain the word chorography in Northern Greece. No, not choreography, but chorography: mapping routes and roads in the πηλός (clay) on which you live and exaggerating what is important, such as the μούρο (mulberry) growing diagonally behind the soon to be opened café and the blackened refrigerator of the Bulgarian. That’s what Zoï and others talked to me about. / We begonnen soms bij het conflict met de Turken in 1912 of zelfs nog langer geleden en een verloren gewaande wens om sociologie te studeren, of een kleine geschiedenis van de zijde route in een leeglopend dorp, over gastronomie, migratie en gemengde huwelijken. Er kwam nog een plattegrond boven water die we zeer groot hebben laten afdrukken om alle anderen de kans te geven mee te werken aan een grote chorografische tekening van mensen, recepten, potscherven, gedichten, tafels en fruitbomen. En er kwam dus echt een tijdelijke opening van mijn museum voor hedendaagse problemen waarbij Stelios natuurlijk een gedicht voordroeg. / Sometimes we kick off discussing the conflict with the Turks in 1912 or an event even longer ago, Zoï’s long-lost desire to study sociology, or a short history of the silk route in an empty village, gastronomy, migration and mixed marriages. A map surfaced, which we printed very large to give everyone else the opportunity to collaborate on a large chorographic drawing of people, recipes, pottery sherds, poems, tables and fruit trees. And so finally there really was a temporary opening of my museum for contemporary problems, at which Stelios Nduranidis recited a poem. /

Alles wat er gezegd werd had zich opgestapeld in mijn hoofd. En in de bus zaten nog meer kookboeken en poëziebundels met boodschappen erin voor Ermis, zakken kouskous en oupo, nieuwe stukken stof voor mijn grote Europese tafellaken, potten rozenbladjam en moerbeigelei. Ik werd mijn eigen reizende bibliotheek van eten en stoffen. Ben ik werkelijk thuis gearriveerd of ben ik al weer onderweg? Hoe schrijf gezamenlijk een boek over grensoverschrijdende recepten met migranten en Griekse koks? Geef ik de dichter en zijn hond een plek in het museum? Wat te doen met een landkaart vol met alles wat er groeit en bloeit maar met te weinig mensen erop die er nog van kunnen eten? Hoe blijft iedereen gezond? Ja, ook jij Gos (man van Zoï). / Everything that was said had piled up in my head. And my van became the storage space for even more cookbooks and poetry collections holding messages for Ermis, bags of couscous and oupo, newly donated pieces of fabric for my large European tablecloth, jars of rose jam and mulberry jelly. We became a traveling library of food and fabrics. Did I really arrive home or am I already on my way again? How to jointly write a book about cross-border recipes with migrants and Greek chefs? Do I give the poet and his dog a place in the museum? What to do with a map full of everything that grows and blooms, but with too few people on it who can consume it? How does everyone stay healthy? “Yes, you too Gos!”.

Ik weet dat ik op zoek ben naar een antwoord dat eetbaar en leesbaar is en dat verbind. En dat dit gefinancierd moet gaan worden. Jullie blijven vast van mij horen. Mogelijk over de suggestie van aanschaf van maalplaatsen[4] in een budgetneutrale onderneming voor een internationaal receptenboek en een museum voor hedendaagse problemen. Uiteindelijk hoop ik je een keer aan tafel aan te treffen. / I sense I’m looking for an answer that is edible, readable and connects. And it needs to be financed beforehand. You therefore will definitely continue to hear from me. Possibly about you purchasing a meal spot in a budget-neutral undertaking for an international recipe book and a museum for contemporary problems. Of course, eventually I hope to see you at the table is set one day.
[1] Wie SCHRIJFT die BLIJFT! Alle soorten Kantoor- en Winkelboeken, evenals Nota’s, Kwitantiën, Rekeningen, Postpapier, Enveloppen en verdere Schrijfbehoeften vindt men in alle mogelijke soorten bij G. L. BROUWER. (advertentie in De Maasbode, 17/02/1909) / Whoever WRITES stays in SIGHT! All types of office and shop books, as well as notes, receipts, invoices, stationery, envelopes and other stationery can be found in all possible types at G. L. BROUWER. (advertisement in De Maasbode, 17/02/1909)
[2] Ongelijkheid tussen welvarende centrale gebieden en minder welvarende gebieden in de zogenaamde periferie, Bettina Bock, Leegte en Ruimte, RUG, 2016 / Inequality between prosperous central areas and less prosperous areas in the so-called periphery, Bettina Bock, Leegte en Ruimte, RUG, 2016
[3] Thracië is de meest noordoostelijk gelegen regio van het land, deels grenzend aan Bulgarije en deels aan Turkije. Er is weinig industrie, de meeste inwoners leven van landbouw en het toerisme begon er pas de laatste jaren op gang te komen (bron: wiki). / Thrace is the northeasternmost region of the country, partly bordering Bulgaria and partly Turkey. There is little industry, most residents live from agriculture and tourism only started in recent years (source: wiki).
[4] Een maalplaats is de financiering van ‘een stoel aan tafel’ zonder aanspraak op de stoel te kunnen maken. Een maalplaats gaat mogelijk achtenveertig euro per stuk kosten (dit kan natuurlijk ook met een automatische incasseer van vier euro per maand!) waarmee je figuurlijk ‘disgenoot’ wordt van een project. Met jou maalplaats financiert Stichting Proef me dan het onderzoek en de reis, terwijl ik repeteer met anderen aan de theatrale performances, verder naai aan het Europese tafellaken en kook met anderen. Het idee is dat als jij iets voor mij doet ik evenredig iets voor iemand anders zal doen. / A meal spot is the fee for ‘a seat at the table’ without being able to lay claim to the seat. Meal spots might cost fortyeight euros each (this is of course also possible with a direct debit of four euros per month!), which figuratively speaking makes you a ‘table companion’ of a project. With your maalplaats, the Proef Me Foundation finances the research and the travel, while I rehearse with others for the theatrical performances, continue sewing the European tablecloth and cook with others. The idea is that if you do something for us, we will proportionally do something for someone else.












6 mei 2024 / May 6 2024: Ik waarschuw je alvast, een maand onderweg is lang en zo dus ook dit bericht, voorzien van een afbeelding waar ik de nachten doorbracht onderweg en een link naar meer foto’s. En inderdaad, de schaduwen worden ook als maar langer, ook als de zon hoog staat. Zo dacht ik er over in november vorig jaar tijdens A Little Odyssey en ik vind nu vele bevestigingen nu ik weer hier ben in Dikea. / I am warn you in advance; a month on the road is a long time and so is this message that includes an image of where I spent the nights and a link to more photos. As it turns out indeed keep getting the shadows longer, even when the sun is rising. That’s how I saw it in November during A Little Odyssey and I find many confirmations now that I’m back here in Dikea.

Lange schaduwen van geschiedenissen die nu plaatsvinden; en met liefde geef ik een appel aan een jonge vluchteling die met een groep van zo’n twintig, enkele honderden meters van de grens met Turkije, staat te schuilen bij de kerk van het dorp Dilofos. Zijn prachtige open gezicht dat druipt van de regen herkent me en ik herken hem want onze antennes doen het prima. Dat gevoel biedt ons beiden even heel kort een connectie die snel verstoort wordt door twee soldaten. / Long shadows of histories are happening; and with love I give an apple to a young refugee who is sheltering with a group of about twenty, a few hundred meters from the border with Turkey, at the church entrance in Dilofos. His beautiful open face dripping with rain sees me and I recognize him because our minds are working fine. That feeling offers us both a brief connection that is quickly disrupted by two soldiers.
Tot nu toe doet de bus uitstekend zijn werk. De lampjes op het dashboard worden wel eens gebruikt door de goden om Ermis en mijzelf te laten weten wat de juiste weg is. Kalm en inmiddels overtuigd van hun kracht laat ik het gebeuren. Ermis en ik komen nergens zonder hulp. Daarbij ook dank aan het Opel Service Station in Karlovac (Kroatië) waar de lampjes weer werden uitgezet. De reparatie was slechts mentaal: Ermis gaat terug naar Griekenland! / So far the bus is doing a great job. The dashboard lights are sometimes used by the gods to let Ermis and myself know what the right way is. Calmly and convinced of their power, I let it happen. Ermis and I never get anywhere without help. Also thanks to the Opel Service Station in Karlovac (Croatia) where the lights were turned off again. The repair was only emotional: Ermis goes back to Greece!

Maar eerst ging de reis richting Kroatië om te kijken wat ik daar ga spelen eind mei op het CRES Fringe Festival. / But first the trip went to Croatia to see what I was going to perform on the CRES Fringe Festival. Bijna als toen ik in de afgelopen winter de laatste bocht nam om het eiland Ithakia in zicht te krijgen tijdens de Odyssey kreeg ik nu al voor het betreden van het eiland Cres ook weer bericht. Toen was het een telefoontje, dit keer een simpele waarschuwing. Bij het draaien van een zoveelste bocht kreeg ik zicht op de Adriatische zee en het eiland Cres en nu gingen de lampjes op het dashboard branden. Of ik even wilde stoppen vanwege een ernstig motorprobleem. “Stop! Ik waarschuw je! Kijk me aan!” Ik had moeite te begrijpen waarom. / Almost like when I took the last turn last winter to get the island of Ithakia in sight during the Odyssey, I now received a message again. Then it was a phone call, this time a simple warning. As I turned a bend I got a view of the Adriatic Sea and the island of Cres and this time the lights on the dashboard came on. Whether I wanted to stop for a moment because of a serious engine problem. “Stop! I am warning you! Look at me!” I struggled to understand why. Eerst dacht ik dat het om de auto ging maar dat was niet zo. Waar ging ik naar toe? Een burleske voorstelling maken als kermisattractie? Overdrijven van wat er al is? Wat moet er in mijn geval nog overdreven worden? Ik negeerde de lampjes en dus de vragen en nam de boot naar het eiland Cres om enkele dagen later teleurgesteld het eiland weer te verlaten. De goden waarschuwden maar ik ging toch, ik vluchtte voorwaarts en reed zo een Lalaland binnen. / At first I thought it was about the car, but it wasn’t. Where was I going? Create a burlesque performance as a fairground attraction? Exaggerating what is already there? What else needs to be exaggerated in my case? I ignored the lights and therefore the questions and took the boat to the island of Cres only to leave the island a few days later disappointed. The gods warned me, but I went anyway, I fled forward and entered a Lalaland.

De situatie in Kroatië was hoogst onveilig voor mijn manier van werken ook al heb ik best wat lef om zelf een context te scheppen, het ontbrak aan zorg en meer woorden zijn eigenlijk niet nodig maar vinden toch wel hun weg in dit verhaal. De verkenning aldaar mislukte en de samenwerking werd eenzijdig door mij opgezegd. / The situation on the island was highly unsafe for my way of working, even though I had quite a bit of courage to create a context myself, there was a lack of care and more words are not actually necessary, but they still find their way into this story. The exploration failed and I unilaterally terminated the collaboration.
Zoals ik het de organisatie van het festival heb medegedeeld: ‘ik wil me niet verschuilen of verantwoorden, mijn pad is een ander pad dat ik blijf volgen dus ga ik weer verder’. Het is intussen wel fijn om beter te worden in het falen. Om te schitteren moet je mislukken. ‘I did it my way’ kwam onderweg nog in me op terwijl ik door de sneeuw reed maar dit was nadat de lampjes van de goden me alles al hadden verklapt. Ik laat het over aan deze gebeurtenissen en de rest is ‘pomalo’! (een Kroatische uitdrukking die aangeeft dat elk proces in stappen verloopt en de reis het eigenlijke doel is.) / As I told the organization of the festival: ‘I don’t want to hide or justify myself, my path is a different path that I continue follow so I will continue’. In the meantime, it’s nice to get better at failing. To shine you must fail. “I did it my way” came to mind while driving through the snow, but this was after the lights of the gods had already told me everything. I leave it to these events and the rest is ‘pomalo’! (a Croatian expression that indicates that every process takes place in steps and the journey is the actual goal.)

Toen ik het eiland had verlaten reed ik enigszins doelloos landinwaarts en belandde ver van alles ergens in de bergen in een verlaten tv-set van een western. Echt! Ik kijk er rond en besluit te overnachten. Het is koud en toch kwamen er nog andere bezoekers: een Italiaans stel arriveert en de man loopt door het dorp en fluit vrolijk melodieën van Ennio Morricone. Is het de bedoeling om nog eenmaal terug in de tijd te gaan om iets te herstellen? Weer een ‘er was eens’? De volgende ochtend word ik wakker in twintig centimeter sneeuw en ben de vrachtauto met boomstammen die passeert dankbaar dat ie aangeeft waar de weg gebleven is. “Weet je nu wie we zijn?” Nog 1 keer vertellen de lampjes me wie ze zijn. “Stop waar we je brengen en kijk!” Ik rij door naar zomaar een parkeerplaats in de stad Karlovac en blijk recht achter een Opel service station te staan. De lampjes worden voor dertig euro uitgezet en ik kom tot rust. / After I left the island I drove somewhat aimlessly inland and ended up far from everything somewhere in the mountains in an abandoned TV set of a western. Real! I look around and decide to spend the night. It is cold and yet other visitors came: an Italian couple arrives and the man walks through the village happily whistling melodies by Ennio Morricone. Is it the intention to go back in time one more time to restore something? Another ‘once upon a time’? The next morning I wake up in twenty centimeters of snow and am grateful to the truck with logs that passes by for showing where the road has gone. “Do you know who we are now?” One more time the lights tell me who they are. “Stop where we take you and look!” I drive on to a random parking lot in the city of Karlovac and appear to be standing right behind an Opel service station. The lights are turned off for thirty euros and I relax.
“We zijn in je systeem gekomen omdat je het toeliet, Ermis” zeiden de goden. “Omdat Mercurius het zou begrijpen” had mijn naamgeefster gezegd. En de schaduwen worden als maar langer. Ermis is back! Oftewel ik ga verder richting Griekenland via Zagreb waar ik een collega oppik voor de verdere reis. In Zagreb ga ik niet naar het Museum van verbroken relaties (link), dat is me wat te pijnlijk. Wel zette het me aan het denken. / “We entered your system because you allowed it, Ermis,” said the gods. “Because Mercury would understand,” my namesake had said. And the shadows keep getting longer. Ermis is back! In other words, I will continue towards Greece via Zagreb where I will pick up a colleague for the onward journey. In Zagreb I don’t visit to the Museum of Broken Relationships (link), that is a bit too painful for me. It did however made me think.
Inmiddels heb ik een Centrum voor heling opgericht waar ik een deel van mijn tijd hier aan besteed. ‘The crisis in care cannot be solved by transformations in ownership alone’ (Owning the future, Butler & Lawrence, Verso, 2022). Een museum van verbroken relaties of een bibliotheek van eten en stoffen waar een giraf, twee ezels en ik een rol in spelen? / I have now founded a Center for Healing where I spend part of my time. ‘The crisis in care cannot be solved by transformations in ownership alone’ (Owning the future, Butler & Lawrence, Verso, 2022). A museum of broken relationships or a library of food and substances in which a giraffe, two donkeys and I play a role? Er was eens een tijd waarin we nog uit de heup schoten met onnodig rake opmerkingen, waar een vrouw in bikini een kettingzaag aanprees maar nooit naast een naakte man die make-up verkocht. Er is nu zelfs iemand, mijn meerijder, die droomt over een vliegend tapijt, eigenlijk de deken die ik onderweg in Belgrado uit de vuilnis had gevist, waar ik voorzien van masker en giraf op rondvlieg. Ikzelf spreek erover met een ezel die naast mijn auto staat te wachten op zijn wandeling door een dorp. Een goed gesprek en we delen een wortel. / There was once a time when we shot from the hip with unnecessarily loaded comments, where a woman in a bikini promoted a chainsaw, but never next to a naked man selling makeup. There is now even someone, my companion, who dreams about a flying carpet, actually the blanket that I fished out of the garbage on the way in Belgrade, on which I fly around with a mask and a giraffe. I myself speak about it with a donkey who is standing next to my car on his walk through a village. A good conversation and we share a carrot.

Nogmaals welkom daar waar de schaduwen alleen nog maar langer worden ondanks het rijzen van de zon. Hier is het waar ik thuiskom, waar Gaia de stiefmoeder wordt van Ermis en waar ik dus een centrum voor heling begin. Ik begin met een filmvertoning zonder daadwerkelijk de film te vertonen en enige inspirerende praatjes alvorens te gaan werken aan een door zonlicht aangedreven platform dat zich over de rails van Dikea naar het eerder genoemde dorp Dilofos kan begeven, het dorp waar je koffie kunt drinken uit kopjes met beentjes en wieltjes. Ik ga ook twee tafels doormidden zagen./ Welcome again to where the shadows lenghten despite the rising of the sun. This is where I come home to, where Gaia becomes Ermis’s stepmother and thus where I start a healing center. I start with a film screening without actually showing the film and some inspirational talks before starting work on a sunlight-powered platform that can travel over the rails from Dikea to the aforementioned village of Dilofos, the village where you can drink coffee from cups with legs and wheels. I’m also going to saw two tables in half.
Het was nog eenmaal Pasen en nu komt het echte werk. Geen wonder dat de regisseur Lanthimos een Griek is. Nu ik niet in Kroatië ga spelen heb ik wat meer tijd om te werken in de keuken in Spileo wat iedereen goed uitkomt omdat er studenten langskomen van enkele universiteiten. Jullie blijven van mij horen omdat jullie zo lief zijn maar verwacht niet teveel van me / It was Easter once again and now comes the real work. No wonder the director Lanthimos is Greek. Now that I won’t be playing in Croatia, I have a little more time to work in the kitchen in Spileo, which suits everyone because students from some universities are coming over. You keep hearing from me because you are so sweet, but don’t expect too much from me.
Henry / Ermis
PS ondertussen in Nederland vanuit o.a. mijn eigen huis: https://www.stichtingwep.nl/speculating-through-speculaas/ / Meanwhile in my hometown in the Netherlands, even from my own house: https://www.stichtingwep.nl/speculating-through-speculaas/

17 april 2024: De schaduwen worden als maar langer, ook als de zon hoog staat. LSD is niet de oorzaak hiervan want ik zie het zonder ook. Morgen ga ik weer op pad en zal onderweg hier vast meer van vertellen. / The shadows keep getting longer, even when the sun is high. LSD is not the cause of this because I see it without as well. Tomorrow I’m going travelling again and will probably tell you more about this along the way.

Dankzij de fantastische praktische hulp van een geweldige Jesse Benne is de bus in orde. Dus eerst maar eens richting Kroatië om te kijken wat ik daar ga spelen eind mei op het CRES Fringe Festival. Na die verkenning pik ik iemand op in Zagreb om door te reizen naar Griekenland. Onderweg gaan we eetbare planten verzamelen, ik neem de geluiden om van de omgeving waarin we ze vinden. En dan dus vier fijne weken met Co-Transpose in Noord Griekenland. / Thanks to the fantastic practical help of a great Jesse Benne, the bus is in order. So let’s first head to Croatia to see what I will perform there at the end of May at the CRES Fringe Festival. After that exploration I pick up someone in Zagreb to travel to Greece. Along the way we will collect edible plants and I will record the sounds of the environment in which we find them. And then four wonderful weeks with Co-Transpose in residence in Northern Greece.
Wat ik in Kroatië ga doen is nog een beetje onzeker. Het idee is om een lokale versie van The Table Is Set te maken maar de lokale politiek noopt ons om een slag om de arm te nemen. Zo makkelijk is het niet om in verkiezingstijd ruimte te scheppen voor een festival waarin inclusie op de voorgrond treedt. Ik zal me gedragen maar ook luisteren naar de teksten van Pussy Riot. / What I will do in Croatia is still a bit uncertain. The idea is to make a local version of The Table Is Set, but local politics forces us to take a leap of faith. It is not that easy to create space during election times for a festival in which inclusion comes to the fore. I will behave but also listen to Pussy Riot’s lyrics.

Mijn roze bivakmuts gaat niet mee want die heb ik geschonken aan Maria Alyokhina, schrijver van Riot Days. Ik heb wel een plannetje voor de start van een bibliotheek van mensen, gerechten en stoffen! / My pink balaclava won’t come with me because I donated it to Maria Alyokhina, writer of Riot Days. I do have a plan for starting a library of people, food and fabrics!

O ja, ook nog even over de TAIR daarginds in Griekenland. De Little Owl van Marike en Clara waar de TAIR is terecht gekomen gaat thematisch de bodem onderzoeken. Zo stond het in hun nieuwsbrief. Mocht je als kunstenaar geïnteresseerd zijn dan ben je welkom voor twee tot zes weken. Schrijf ze maar een mailtje: coucou{at}littleowl.farm / Before I forget: Marike and Clara’s Little Owl, where the TAIR ended up, will thematically investigate the soil. That’s what it said in their wonderful newsletter. If you are interested as an artist, you are welcome for two to six weeks. Just write them an email: coucou{at}littleowl.farm!

Begin juni hoop ik terug te komen en ga me dan bezighouden met Maalplaatsen en disgenoten, een veestal in Gelderland, een mogelijk restaurant en een bijbaan. Dat laatste zal wel prioriteit hebben ook al is wereldvrede ook een mooi streven. Wat een prachtige en verschrikkelijke tijd leven we toch in! / I hope to come back at the beginning of June and then I will focus on Meal Spots and dining companions, a cattle stable in Gelderland, a possible restaurant and a part-time job. The latter will certainly have priority, even though world peace is also a great goal. What a wonderful and terrible time we live in!

Trouwens in de afgelopen tijd heb ik een paar prachtige nieuwe collega’s ontmoet waar ik je bij deze eens op wil wijzen. Ten eerste was ik in Nijmegen en dus lekker met de EAT Collective bij Extrapool te gast. Zie hier voor napret. In Nijmegen werd ik verder voorgesteld aan De Naaistreek! . En The Moraine en ontmoete ik mensen van Platform Dis. Hoe fijn zijn de dingen die die mensen doen zeg! En dan heb ik het nog niet over uitgeverij Wintertuin gehad. Wat een heerlijk festival hadden die begin april! / BTW Recently I have met some wonderful new colleagues that I would like to point out to you. First of all, I was in Nijmegen and therefore a nice guest at Extrapool with the EAT Collective. See here for fun. https://www.landscapelabs.nl/nieuwsnews/eat-collective-at-extrapool-nijmegen-2024/ In Nijmegen I was introduced to De Naaistreek! And The Moraine and I met people from Platform Dis. How nice are the things those people do! And I haven’t even mentioned Wintertuin Publishers yet. What a wonderful festival they had at the beginning of April!
Maar echt ging mijn dak er pas helemaal af bij de heldinnen van Pussy Riot! / But I really went thru the roof when I saw the heroines of Pussy Riot!

Wat ik in Griekenland ga doen vertel ik de komende tijd wel als ik onderweg ben. Ik vermoed dat het o.a. zal gaan over het museum of (con)temporary problems. In het Grieks heet het dan Museío Synchronon Provlimátion. / I will tell you what I do in Greece in the near future when I am on my way. I suspect that it will be about, among other things, the museum of (con)temporary problems. In Greek it is called Museío Synchronon Provlimátion.
Tijd zat om jullie nog van alles te gaan vertellen de komende tijd. Eerst maar eens wat inspiratie op doen. De terugweg belooft ook al van alles. Op de terugweg ga ik via Venetië, Gent, Rotterdam, Enkhuizen en Arnhem geloof ik. / Plenty of time to tell you all kinds of things in the near future. Let’s get some inspiration first. The way back also promises everything. On the way back I will go via Venice, Ghent, Rotterdam, Enkhuizen and Arnhem, I believe.
Jullie blijven ook van mij horen omdat jullie zo lief zijn / I’ll get back to you because you are so sweet.
Henry / Ermis

13 maart 2023: Nu ook het afsluitende diner The Table Is Set (toch) heeft plaatsgevonden kan ik antwoord geven op hoe de hele ervaring van A Little Odyssey is geweest: “Verlossend en verrijkend”. En ga ik weer op reis? Ja! / Now that (after all) the closing dinner The Table Is Set has taken place I can answer what the entire experience of A Little Odyssey was like: “Redemptive and enriching”. And am I going to travel again? Yes! En ook nu durf ik te vragen want The Table Is Set goes Burlesque in Kroatië! Ik zoek een sponsor, een mee-lifter en ik zoek toch echt een zakelijke partner voor langere tijd! Meer informatie hieronder / And now I dare to ask because The Table Is Set goes Burlesque in Croatia! I am looking for a sponsor, a hitchhiker and I am really looking for a long-term business partner! More information below!

Half april vertrek ik in de richting Co-Transpose in Griekenland / In April I leave for Co-Transpose in Greece. Op de heenweg rij ik via Venetië richting Kroatië om daar te gaan repeteren aan The Table Is Set, dan een maand heerlijk werken met Co-Transpose in Griekenland om op de terugweg om The Table Is Set te gaan spelen op het Cres Fringe Festival in Kroatië! / On the way there I drive via Venice to Croatia to rehearse The Table Is Set, then spend a wonderful month working with Co-Transpose in Greece and on the way back I play The Table Is Set at the Cres Fringe Festival in Croatia!
Om deze tweede reis in korte tijd mogelijk te maken wordt ik dus al financieel gesteund door Co-Transpose maar ik zoek nog het volgende / To make this second trip possible in a short time, I already received support from Co-Transpose, but I am still looking for the following:

EEN SPONSOR! Welke garage wil mijn bus een beurt geven, van twee nieuwe achterbanden voorzien en de tank volgooien voor de eerste etappe? Als tegenprestatie vermeld ik de naam op de website en in de nieuwsberichten. Maar een dikke sticker op de auto mag ook hoor. / A SPONSOR! Which garage wants to service my bus, fit two new rear tires and fill the tank for the first stage? In return I will mention the name on the website and in the news items. But a big logo on the car is also allowed. Uiteraard zal ik er voor zorg dragen dat er een diner komt om ook deze reis na die tijd nog een keer te vieren. Voorwaarden altijd in goed overleg! / Of course I will ensure that there is a dinner to celebrate this trip. Conditions always in good consultation!

EEN MEELIFTER! Wie wil er mee betalen aan de diesel en lekker meerijden naar Venetië op 18/19 april om op tijd te zijn voor de opening van de La Biënnale 2024? Onderweg kunnen we lekker over kunst praten! / A PICK-UP! Who wants to pay for some of the diesel and enjoy a ride to Venice on April 18/19 to be in time for the opening of the La Biënnale 2024? We can talk about art along the way!
EN EEN ZAKELIJKE PARTNER! Steun in de vorm van advies is altijd welkom maar ik zoek nu echt toch wel een zakelijke partner voor Stichting Proef me! Dus zegt het voort! Het is nog steeds het idee om meer en vaker op verschillende locaties The Table Is Set uit te voeren maar alleen lukt me dat echt niet. / AND A BUSINESS PARTNER! Support in the form of advice is always welcome, but I am now really looking for a business partner for the Proef me Foundation! So spread the word! The idea is still to perform The Table Is Set more and more often at different locations, but I really can’t do that on my own.
Uiteraard zal ik iedereen weer op de hoogte houden van deze reis en wat er onderweg allemaal gebeurd. Er gaan kostuums en maskers mee natuurlijk. Maar bovenal ‘als het over mij gaat, gaat het dus juist ook over anderen’. En hoe? Op een manier die ik ook niet altijd kan omschrijven. Maar je kan het blijkbaar wel ervaren, bijvoorbeeld op het festival op Kroatische eiland Cres waar ik en een burlesque performer elkaar aan tafel gaan ontmoeten. Met of zonder bivakmuts? Dat is de vraag! / Of course I will keep everyone informed about this trip and what happens along the way. Costumes and masks are packed, of course. But above all, ‘when it’s about me, it’s also about others’. And how? In a way that I can’t always describe. But apparently you can experience it, for example at this festival on the Croatian island of Cres where I and a burlesque performer will meet at the table. With or without a balaclava? That is the question to be asked!
Trouwens eind van deze maand zit ik eerst met het EAT collectief in Extrapool in Nijmegen, vier daarna in april nog een feestje met Pussy Riot in Apeldoorn / BTW at the end of this month I will be with the EAT collective in Extrapool in Nijmegenand early April I will celebrate life with Pussy Riot in Apeldoorn.

13 februari 2023: Lieve donateurs en anderen / Dear sponsors and others, The Table Is Set van 8 maart gaat niet door! Voordat ik hier op in ga eerst even een korte samenvatting van de uitgaven van de crowdfund voor A Little Odyssey door Stichting Proef me: iets meer kosten gemaakt voor brandstof dan gedacht, maar minder voor diners, een tegenvaller die meeviel qua onderhoud en absoluut een duidelijke behoefte aan een minder dure bankinstelling. Dus is het heel goed gegaan. Wel zoek ik naar een zakelijke partner, dus als je dat bent, mail me! / The Table Is Set of March 8 is cancelled! Before I explain first a brief summary of the crowdfunding expenditure for A Little Odyssey by the Proef me Foundation: slightly more costs for fuel but less for dinners, a technical setback that was not too bad in terms of maintenance and in the end a clear need for a less expensive bank. So it went very well. However I am looking for a business partner, so if you are, please email me!

The Table Is Set van 8 maart gaat dus niet door? Jullie fijne reacties in de afgelopen tijd komen neer op het volgende : ‘Hey Henry, je hebt meer dan voldoende gedaan op die hele reis, we hebben er van genoten en natuurlijk willen we nog wel wat verhalen horen maar er moet ook ruimte zijn voor toekomstmuziek. Zoals je dat zelf ook aangaf in de vorige update’. En inderdaad, de steun die wij hebben ervaren als stichting bij de organisatie van A Little Odyssey bevalt ons en mijzelf zelfs beter dan menig subsidie dus zijn we bezig met die toekomstmuziek, inclusief een mogelijke Europese tournee van The Table Is Set. / Your feedback boils down to the following: ‘Hey Henry, you have done more than enough on that entire trip, we enjoyed it and of course we would like to hear some more stories, but there must also be room for future music. As you yourself indicated in the previous update’. And indeed, the support we have experienced as Foundation in the organization of A Little Odyssey suits us and myself even better than many subsidies, so we are working on that future, including a possible European tour of The Table Is Set. Dus op 8 maart is er wel een kleine versie van The Table Is Set maar dan met een kleine groep mensen. Als je online aanwezig wilt zijn kan dat, stuur me dan even een berichtje. / So on March 8 there will be a small version of The Table Is Set with a small group of people. If you would like to be present online, please send me a message.

Ik ben nu meer dan een maand terug en heb in die weken ook nog twee donaties ontvangen van nieuwe donateurs, een prachtig getekend recept gekregen van Anna Kautenburger uit Leipzig, verder ik was betrokken in een groot aantal off- en online gesprekken voor die mogelijke Europese tour en kreeg zelfs nog het advies om een podcast te beginnen. Met het laatste ben ik trouwens druk bezig in mijn net gerealiseerde In the future_future there will be love – audio kitchen. Later meer daarover. / For over a month I have now been back and in those weeks I have received two donations from new donors, received a beautifully drawn recipe from Anna Kautenburger from Leipzig, and I was involved in a large number of off- and online conversations for the possible European tour and was even advised to start a podcast. With the latter I am busy in my recently completed In the future_future there will be love – audio kitchen. More about that later.

En natuurlijk zocht ik tussendoor tijdelijk werk als keukenhulp maar ben inmiddels ingehuurd als artistiek mentor voor een aantal uur. En in april mag ik weer meedoen met Co-Transpose in Griekenland. Dit keer ga ik met de trein. / Meanwhile I did look for temporary work as a kitchen assistant but have been hired as an artistic mentor for a number of hours. And in April I can participate again in Co-Transpose in Greece. This time I’m going by train.
Maar ik laat je niet zo maar gaan, er zijn regelmatig vragen over Ermis en ik dus schreef ik het volgende over wat er gebeurde op 30 november 2023 / But I won’t let you go just like that, there are regular questions about Ermis and I, therefore I wrote the following about what happened on November 30, 2023 /:

In mijn zoektocht naar een goede locatie voor de The Table Is Set in Athene krijg ik enkele tips waaronder een keuken voor daklozen en een queer café dat open staat voor presentaties. De keuken blijkt niet meer op het gegeven adres te zitten dus loop ik die dag verder richting Beaver zoals het café heet. Ik geniet want Athene is voor mij de stad van het lopen, de nimmer egale trottoirs zijn een feest van danspassen voor me. / In my search for a good location for The Table Is Set in Athens, I received some tips, including a kitchen for the homeless and a queer café that is open to presentations. On the day it turned out the kitchen is no longer at the given address so I continued me way towards Beaver, as the café is called. I enjoy walking in Athens,the never-smooth sidewalks are a feast of dance steps to me. Meer en meer begin ik de buurt te herkennen van jaren geleden toen de tentoonstelling Documenta 14 ten dele in Athene was. ‘Ik kom altijd weer ergens terug’ bedenk ik me. Ik loop om de hoek van een toenmalige tentoonstellingsruimte in de richting van het café. En bij elke meter die ik naderbij kom wordt het me duidelijk dat ik mogelijk ook eerder in Beaver ben geweest en wel met iemand anders. Dat brengt me stevig van de wijs. / More and more I am starting to recognize the neighborhood from years ago when the Documenta 14 exhibition was partly in Athens. It is funny that I always seem to return to places. I walk around the corner of what was then an exhibition space into the direction of the café. And with every step closer it becomes clear to me that I may have also been to Beaver before, with someone else. A derailing thought. Bij binnenkomst ben ik al niet meer in het hier en nu maar in het verleden en in het verlies van een relatie. Mijn hart bonst harder dan gewenst terwijl ik gewoon wil terugkeren naar de orde van de dag om te vragen of ik misschien hier iets mag organiseren, liefst samen met de uitbaters. Een inwendige sirene maakt lawaai voor tien en leidt me langzaam naar de afgrond. Ik kom amper of niet uit mijn vraag en tuimel over mijn eigen woorden. De uitbaatster lijkt haar hakken in het zand te zetten en loopt ook nog eens weg. / Upon entering the café I am no longer in the here and now but in the past and in the loss of a relationship. My heart is pounding harder than desired and I try to return to the order of the day and want to ask if I could perhaps organize something here, preferably together with the managers. An internal siren deafens my thoughts and slowly leads me to the abyss. I can hardly get my question out and stumble thru my own words. The manager seems annoyed and walks away. Inwendig probeer ik Ermis er bij te slepen om toch gewoon te ontspannen en biertje te bestellen, dan komt de vraag misschien later nog terug. Ik kijk naar de koelkast, zie een lokaal bier staan en met een plotseling raar Amerikaans accent bestel ik geen Bergina maar een VurTjaainah. De tedere glimlach van de bediening troost me en ik ga zitten en drink. Ik werd uiteindelijk niet geattendeerd op de poëzie presentatie die avond maar ik zag wel de nieuwe dichtbundel al liggen. Het zag er mooi uit en ik fotografeerde het achterblad voor vrienden voor later. / Internally I try to pull Ermis up front to be able to relax and order a beer, then maybe the question will come back later. I look at the refrigerator, see a local Bergina beer and with a sudden strange American accent I order a VurTjaainah. The gentle smile of the waitress comforts me and I sit down and drink. Ultimately, I was not drawn to the poetry presentation that evening, but I did see the new poetry collection. It looked nice and I photographed the back cover for friends to possibly look into. Tijdens het opschrijven heb ik er nog even een horoscoop van die dag op nageslagen, het vermeld voor Ermis het volgende: ‘Je maakt veel mensen aan het lachen. Zelf zit je lekker in je vel. En dat komt ook je relatie ten goede’. De voorspelling voor mij zegt: ‘er gebeuren wat dingen die je niet had verwacht. Gelukkig ben je flexibel genoeg om toe te geven dat je het bij het verkeerde eind had’. / While writing, I looked at a horoscope of that day, it says the following for Ermis: ‘You make a lot of people laugh. You feel comfortable in your own skin. And that also benefits your relationship.” The prediction for me says: ‘Some things will happen that you didn’t expect. Fortunately, you are flexible enough to admit when you were wrong.”

Misschien hebben jullie ook nog mee gekregen dat ik iets in Rotterdam deed onder de titel ‘als het over mij gaat, gaat het dus juist ook over anderen’ terwijl ik de rest van mijn tijd doorbracht met het EAT collectief op ART Rotterdam? Alles blijft te vinden op www.landscapelabs.nl dus ook de plaatjes van de terugreis van A Little Odyssey, die vind je hier. / Maybe you also heard that I did something in Rotterdam under the title ‘when it’s about me, it’s also about others’, while I spent the rest of my time with the EAT collective at ART Rotterdam? All of that and more can still be found on www.landscapelabs.nl, including the pictures of the return trip of A Little Odyssey, which you can find here.
Jullie blijven van mij horen omdat jullie zo lief zijn / I’ll get back to you because you are so sweet
Henry / Ermis
PS Intussen ben ik erg blij met mijn nieuwe boekhouder want die bakt ook poffert in een wonderpan! / In the meantime I am very happy with my new accountant because he also bakes poffert in a miracle pan!
25 januari / 25 January: De komende week ben ik in Rotterdam waar ik iets maak waarin het boek Lees me een rol speelt en daarom nodig ik je hierbij uit om komende donderdag 1 februari ’s avonds om 21.00 uur aanwezig te zijn bij De Aanschouw / Café Hensepeter op de Nieuwe Binnenweg 184a. / Next week I will be in Rotterdam where I will be making a presentation about Lees me (a book I co-wrote and co-designed in 2021). I hereby invite you to be present at De Aanschouw / Café Hensepeter on Nieuwe Binnenweg 184a next Thursday, February 1 at 9 p.m.
Verder ben ik aanwezig op Art Rotterdam want ik ben onderdeel van het door Lola Diaz Cantoni gepresenteerde EAT collectief. Misschien kom ik je daar ook nog tegen? Zie hieronder de info. / Furthermore I willbe present at Art Rotterdam as part of the EAT collective presented by Lola Diaz Cantoni. Maybe I’ll meet you there too? See the information below.

In het kader van De Aanschouw presenteer ik ‘als het over mij gaat, gaat het dus juist ook over anderen’. Ik presenteer hierbij mijn Lees me (No. 26/200, een boek over en door Elles Kiers) als ongeopend boek in een leeg schilderij en probeer me actief haar werk te herinneren. Het werk is de hele week nog te zien. / In the context of De Aanschouw I present ‘if it is about me, it is also about others‘. I will present my copy of Lees me (No. 26/200, a book about and by Elles Kiers) as an unopened book in an empty painting and actively try to remember Elles her work. The work can be seen all week. Vaak, ook onderweg zoals in de afgelopen maanden tijdens A Little Odyssey, speelt Elles haar werk een rol. Uiteraard als ik ergens sta te koken of een diner vormgeef, en dan kom ik terug in Nederland en is Elles weer een stukje leger. Dus blijf ik me heel actief mij haar werk herinneren en terwijl ik dit schrijf denk ik bijvoorbeeld ook aan die ene maaltijd bij het NAI (wanneer was dat ook nog maar weer?) en natuurlijk aan de varkens Arie en Japie op Katendrecht in Rotterdam. En ik hoop dat er anderen zijn in Rotterdam die wel eens iets van haar geproefd hebben en hier even aan denken en dit met ons delen. / Elles’ work often plays a role, in recent months during A Little Odyssey, when I’m cooking or planning a dinner. And when I come back to the Netherlands to visit Elles she seems even more emptied. So I continue to remember her work very actively and as I write this I think the work we did in Rotterdam. and of course of the pigs Arie and Japie in Katendrecht neighbourhood in Rotterdam. And I hope there are others in Rotterdam who have tasted something from her and think about this for a moment and share it.

EAT at ART Rotterdam: Edible Actions Together (E.A.T.)*, a collective initiated by Lola Diaz Cantoni is excited to invite you to a first public presentation: From Thursday 1st until Sunday 4th of February at ART Rotterdam during Prospects, the part of the exhibition organised by Mondriaan Fonds. During each day, different members of the collective will be hosting E.A.T. with a number of happenings, gestures, talks, tastings, questions, thoughts, and reflections on what we have been doing. For practical information, such as opening times, tickets, and location, you can visit: https://www.artrotterdam.com/
* E.A.T. is a collective and open platform to connect, share experiences, and explore knowledge in relation to food practices. It consists of an international group of artists, cooks, illustrators, students, food enthusiasts; and more; who regularly meet in Groningen. Guided by common topics, during these encounters many things may happen: tastings, performative rituals, group actions, readings, the sharing of one’s current research, or the exchange of cultural traditions; among others.

16 januari / 16 January: We gaan komende 8 maart de naamdag van Ermis vieren met de Nederlandse versie van The Table Is Set. Later vraag ik wel of je komt, eerst vertel ik je nu over de laatste etappes van de terugreis tijdens A Little Odyssey. / Eight of March we will celebrate Ermis’s name day with the Dutch version of The Table Is Set. Later I will ask if you are coming but now I will tell you about the last stages of the return journey of A Little Odyssey.
27 december 2023: Ik ben nu vijf dagen op pad en er is iets veranderd en dat zijn de nachten, ze zijn langer en kouder en mijn bus is geen knus houten huisje. Het kost me energie naarmate ik noordwaarts rijd om soms ook de donkere uren in de bus door te moeten brengen. Dus sta ik steeds vroeger op en kleed me sneller aan, was me, maak koffie en rijdt verder. Maar genieten doe ik wel. Die dag rijdt ik weg van Skopje en de lieve mensen daar en beland in Servië in het plaatsje Turistiscka, een mislukt vakantie project waarvan alleen het restaurant het nog doet. / December 27, 2023: I have been on the road for five days now and something has changed; the nights are longer and colder and my bus is not a cozy wooden house. It is costing extra energy as I drive north to sometimes have to spend the dark hours in the bus. So I get up earlier and earlier and get dressed faster, wash myself, make coffee and drive on. But I do enjoy it. That day I drive away from Skopje and the lovely people there and end up in Serbia in the town of Turistiscka, a failed holiday project of which only the restaurant is still functioning.

Turistiscka is als een filmset: dichte mist, vogels die niet zingen en een hondje dat zich zo overdreven nederig tegen de grond vlijt dat het me chagrijnig maakt. Ik weet niet welk trauma het hondje meetorst en dus pak ik de zak met brokken uit de auto en grinnik. Het ijsplafond in de auto veranderd in regen als ik kook. Ja, mijn zelfgekozen situatie is best komisch. Hier ben ik, EU paspoort houder, met enig zelfmedelijden in een filmset in een land waar het de nationale topsport lijkt te zijn om overal maar langs de weg te lopen voorzien van een plastic tas met iets. / Turistiscka is like a movie set: dense fog, birds that don’t sing and a little dog that snuggles down to the ground in such an exaggeratedly humble way that it makes me grumpy. I don’t know what trauma the dog is carrying, so I grab the bag of dogfood from the car and grin. The frozen ceiling in the car turns to rain when I cook. Yes, this situation I created is quite comical. Here I am, an EU passport holder, with some self-pity on a film set in a country where it seems to be the national sport to walk along the road anywhere carrying a plastic bag with something in it.

Na Servië, waar ik voldoende beleef voor een aparte update over beton, protesten en prachtige mensen, rijdt ik door Kroatië en Slovenië zo het nieuwe jaar in. In Oostenrijk slingert er nog een sirene aan maar ik rijdt gewoon door naar Hamburg waar ik een kamer heb geboekt. Ik kom er een bevriende kunstenaar bezoeken die daar net in een werkplaats is begonnen aan nieuw werk. We kijken kunst in de stad en eten soep en poffert. / After Serbia, where I experienced enough for a separate update about concrete, protests and beautiful people, I drive through Croatia and Slovenia straight into the new year. In Austria there is a siren calling but I drive on to Hamburg where I have booked a room. I’m coming to visit an artist friend who has just started working on new work in a workshop there. We look at art in the city and eat soup and pancakes.

Mijn nieuwste belevenis gaat over mijn Hamburger host in de AirBnB. Hij blijkt een beroemdheid te zijn, bevestigd Youtube, die elke ochtend anderhalf uur hoelahoept op jazzmuziek en na deze gymnastiek klokslag tien naar de badkamer gaat. Het staat ook op een briefje dat dan de badkamer altijd bezet is. En omdat mijn host verder ook niets aan duidelijkheid overlaat weet ik dat hij op een gegeven moment 40 minuten lang op pad is buitenshuis en dat is voor mij genoeg tijd om me in een wit pak te hijsen, een masker op te doen en de badkamer te bezoeken voor een photoshoot. / My latest experience is with my Hamburger host in the AirBnB. He turns out to be a celebrity, YouTube confirms, who hula hoops for an hour and a half to jazz music every morning and visits the bathroom after at the stroke of ten. As is also stated on a note in the bathroom. And because my host leaves nothing to be said, I know that at one point he will be out and about for 40 minutes and that is enough time for me to put on a white suit, put on a mask and use the bathroom myself for a photoshoot.
In de allerlaatste etappe spitst zich het verhaal weer toe op A Little Odyssey. De laatste euro’s van de crowdfund gaan op bij een tankstation in Leer. En op het moment dat ik de Nederlandse grens nader begint er een luide sirene aandacht te vragen voor alles dat is gebeurd waar ik opnieuw aandacht aan zou worden geven maar ik begrijp dat dit niet waar is. Er zijn daar geen locaties meer waar ik al wat doe, ook de TAIR is niet meer daar, er is niets behalve toekomstmuziek. En die is kwetsbaar want het bestaat nog niet. Thuisgekomen stond er nog steeds een zwart rond schoolbordje met de tekst “ik ben even naar Marike”. / In the very last stage the story focuses again on A Little Odyssey. The last euros from the crowdfunding I spent at a gas station in Leer. And the moment I approach the Dutch border, a loud siren starts calling attention to everything that has happened that I would be drawn to again, but I understand that this is not true. There are no more locations where I am doing things, the TAIR is no longer there, there is nothing except the future and it is vulnerable because it does not yet exist. At home I see the black round blackboard that is still there saying “I’m at Marike”.
Update Extra: Marike en Clara hebben in december de naam onthuld van hun prachtige locatie en er gelijk een website aangekoppeld, je kunt De Kleine Uil hier vinden. / In December Marike and Clara revealed the name of their beautiful location and immediately linked it to a website, you can find De Kleine Oil here.

4 januari / 4 January: Zonder enige moeite zou ik honderduit kunnen vertellen over de dagen in Servië en andere plekken maar ik doe het niet. Ik vertel je over de eerste dag van de terugreis en vraag je in de laatste alinea om een suggestie te doen voor het diner The Table Is Set maar niet voor je nu de beste wensen mee te geven voor het nieuwe jaar. Dus een gelukkig nieuw jaar en veel leesplezier. / Without any effort I could talk endlessly about the days in Serbia and other places, but I won’t. I will tell you about the first day of the return journey and in the last paragraph I ask you to make a suggestion for dinner The Table Is Set, but not before giving you best wishes for the new year. So happy new year and happy reading.
Ik ben Ermis, de Zalm der Wijsheid, soms ook de Haas van Aesopus en vaker nog gewoon Henry die weinig verleidingen kan weerstaan. Zes maanden eerder bedachten Marike en ik om de TAIR naar Griekenland te gaan brengen bijna als een uitkomst van tien jaar zoeken. Ik zocht in de Veenkoloniën, in Arnhem en in Wales. Marike zocht op andere plekken in de wereld en arriveerde in Athene. We werden net als ieder ander gedwongen thuis verder te zoeken en ik zag een reis door Rusland daarmee verdwijnen. En een mogelijk vervolg van die laatste verdween daarna met de oorlog. Nu vertrek ik huiswaarts met het gevoel dat we werkelijk iets hebben gevonden door deze Little Odyssey te doen. / I am Ermis, the Salmon of Wisdom, sometimes also Aesop’s Hare and more often just Henry who can barely resist temptations. Six months earlier, Marike and I decided to bring the TAIR to Greece, it felt as a beautiful result of ten years of soulsearching. I searched in the Peat Colonies (NL), in Arnhem (NL) and in Wales (UK). Marike searched in other places in the world and arrived in Athens. Like everyone else, we were forced to continue our search at home and I saw a trip through Russia disappear as a result of this. The possible sequel to the latter then disappeared with the war. Now I leave for home knowing that we really found something by doing this journey A Little Odyssey

Op 22 december 2023 verlaat ik boerderij De Kleine Uil van Marike en Clara en laat de TAIR achter. De goden weten al dat ik heb aangekondigd eerst Ithaka te willen zien ook al was het diner in Athene duidelijk de fantastische afronding van A Little Odyssey. Alles gaat huiswaarts en de goden zullen me begeleiden en verwarren in hun veronderstelling dat op Ithaka mijn antwoord ligt. Dus na maandenlang mooi weer reed ik binnen enkele uren in de regen, werd gedwongen om de snelweg te nemen. Ik moest daar stapvoets langs een ongeval rijden. En zag dat er iemand op de grond die een paraplu in de lucht hield. / On December 22, 2023 I leave The Little Owl farm of Marike and Clara and leave the TAIR behind. The gods know that I announced that I wanted to see Ithaka first even though the dinner in Athens was clearly the fantastic conclusion to A Little Odyssey. I am going home and the gods will guide and confuse me in their belief that my answer lies in Ithaka. So after months of nice weather within hours I was driving in the rain, even forced to take the highway. I had to drive there at walking pace past an accident. And saw someone lying on the ground holding an umbrella up in the air.

Het was echt opletten geblazen, in geen geval moest ik van mijn pad af geraken. Dus van de grote weg af nam ik een veerpont en kroop een landweg op de bergen in. De goden overvielen me gelijk met hoosbuien en laaghangende bewolking. Maar ik reed toch al niet meer naar Ithaka? Ik reed juist noordwaarts om ineens op het Schiereiland Lefkada zuidwaarts te kunnen rijden om uitzicht te krijgen op Ithaka. Dat zou voldoende moeten zijn om deze Odyssey te vervolmaken al was het al volmaakt in vele opzichten. De eerlijkheid vraagt me om te zeggen dat ik nog iedere dagen sirenen hoorde. Lefkada had weer andere goden en liet me nog kleinere wegen kiezen die me naar perfecte plek bracht waar ik gelijk werd aangesproken door iemand die blij was dat ik kwam overwinteren. / I really had to be careful, under no circumstances did I have to stray from my path. So off the main road I took a ferry and crept up a country road into the mountains. The gods immediately attacked me with downpours and low clouds. But I didn’t drive to Ithaka anymore, did I? I just drove north to suddenly be able to drive south on the Lefkada Peninsula to get a view of Ithaka. That should be enough to perfect this Odyssey even though it was already perfect in many ways. I should add that I still heard sirens every day. Lefkada had other gods and let me choose even smaller roads that took me to the perfect place where I was immediately approached by someone who was happy that I had come to spend the winter.

Ik at wat en reed verder langs alle stilliggende verleidingen voor de toerist en was verbaasd dat alle namen die een rol hadden gespeeld in deze Odyssey werden ingezet om mijn hoofd op hol te laten slaan. Café Stelios, Hotel Angeliki, Boulevard Eleni, ook Gaia ontbrak zelfs niet en er bleek een hotel Ermis te zijn. Deze hele rit door zag ik de beelden en namen van sirenen en andere hoofdrolspelers en toen ik dacht er te zijn was ik gewoon op de zoveelste magische locatie gearriveerd. Maar deze haven vol veerboten had geen enkele die me mee wilde nemen naar Ithaka en ik heb het echt gevraagd. Het seizoen was gisteren namelijk voorbij. Verder als dit zou ik niet komen want ook de zon zou snel ondergaan. Ik kocht nog nieuwe vishaakjes en besloot dan maar in dit werkelijk paradijselijke plaatje te overnachten. / I ate something and drove on past all the silent temptations for the tourist and was amazed that all the names that had played a role in this Odyssey were used to make my head spin. Café Stelios, Hotel Angeliki, Boulevard Eleni, Gaia was not even missing and there turned out to be a hotel Ermis. Throughout this ride I saw the images and names of sirens and other key players and when I thought I was there I had simply arrived at yet another magical location. And although I asked carefully this port full of ferries had none willing to take me to Ithaca. The season was over since yesterday. I couldn’t go any further than this because the sun would also set soon. I bought new fishing hooks and decided to spend the night in this truly heavenly place.

Maar ik wilde toch Ithaka zien? Ik startte snel de auto en reed richting het zuidelijkste deel van Lefkada. Na een lange klim volgde een buitengewoon pittige afdaling, vol haakse bochten en amper plek om te passeren. En juist op het moment dat ik Ithaka in het zicht zou kunnen krijgen gaat mijn telefoon: mijn huisoppas in Groningen heeft zich buitengesloten en is haar sleutel kwijt! Amper in staat kalm en zeker te antwoorden hoe dit op te lossen hang ik op en maak een foto van het uitzicht op Ithaka. Ik arriveer op een minuscuul strandje met een paar vissers en drink een glas wijn dat nog over is van het diner in Athene. ‘Ik ben er’ is wat ik voel. De volgende ochtend zijn alle sirenen stil en zijn er slechts nog de goden om mij te begeleiden richting het noorden. Ik vang nog een paar prachtige vissen, kijk nog eens om naar Ithaka en rij dan vanaf het strand de Macedonische bergen in en stap uit in de sneeuw, compleet landschapsdronken. / But I wanted to see Ithaka, right? I quickly started the car and drove towards the southernmost part of Lefkada. After a long climb, there was an extremely tough descent, full of right-angled bends and barely any room to pass. And just when I thought I could see Ithaka, my phone rang: my housekeeper in Groningen has locked herself out and has lost her key! Barely able to calmly and confidently answer how to solve this I end the conversation and take a picture of the view on Ithaka. I arrive at a tiny beach with a few fishermen and drink a glass of wine left over from dinner in Athens. I made it. The next morning all the sirens are silent and there are only the gods to guide me towards the north. I catch a few more beautiful fish, look back at Ithaka and then drive from the beach into the Macedonian mountains and get out in the snow, completely landscape-drunk.
Laten we het hebben over het diner The Table Is Set in Nederland, ik heb inmiddels een suggestie binnen gekregen voor een locatie in het midden van Nederland en wat mogelijke data in het midden van februari of begin maart. Ik hoor graag van jullie of dat past of dat er juist ook andere locaties zijn, bijvoorbeeld in Groningen waar The Table Is Set zou kunnen plaatsvinden en wanneer. Het is natuurlijk prettig wanneer een groot deel van de sponsoren de kans kan krijgen erbij aanwezig te zijn, dus doe alvast suggesties voor binnenlocaties, creatieve of culinaire bijdragen. In de volgende update zorg ik dan voor een heuse plaats en datum prikker met enkele locaties en data. / Let’s talk about The Table Is Set dinner in the Netherlands, I have now received a suggestion for a location in the centre of the Netherlands and some possible dates, mid February or early March. I would like to hear from you whether that is suitable or whether there are other locations, for example in Groningen where The Table Is Set could happen and when. It is of course nice if a large number of sponsors have the opportunity to be present, so make suggestions in advance for indoor locations, and creative or culinary contributions. In the next update I will provide a real place and date picker with some locations and dates.
Ik hoor graag van jullie! Tot snel! / I would like to hear from you! See you soon!


